Abdijmuseum Ten Duinen

Over het museum

De abdij Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen groeide in de twaalfde eeuw uit een kluizenaarsvestiging en sloot zich in 1138 aan bij de cisterciënzerorde. Ze werd een van de grootste abdijen van Vlaanderen, met aan het einde van de dertiende eeuw ongeveer 10.000 hectare grond in de huidige landen België, Frankrijk, Nederland en Engeland. In de zestiende eeuw ging de abdij ten onder aan overstromingen, de reformatie, de beeldenstorm en bewuste afbraak, en verdween ze onder het opstuivende zand. De gemeenschap verhuisde in 1627 naar Brugge.

In het interbellum vond geograaf Karel Loppens de verzande kerk terug. De systematische opgravingen begonnen in 1949 en leverden spectaculaire vondsten op, waaronder talrijke graven. Een eerste museale opstelling kwam er in 1953; in 1958 werd aan de Koninklijke Prinslaan een museum gebouwd, dat een vzw beheerde. In 1998 nam de gemeente Koksijde het museum en de site over en herinrichtte het (2000-2003). De ruïnes werden geconsolideerd en gerestaureerd.

De opstelling volgt als rode draad het dagelijks leven in de middeleeuwse abdij. In 2019 kwam daar een overzicht van de bouwgeschiedenis bij, rond het beroemde plan van de abdij door Pieter Pourbus uit 1580. De collectie bestaat uit archeologische vondsten van de abdij en religieus erfgoed. Het museum ligt in een parkdomein van ongeveer zes hectare en beheert ook de archeologische site met de ruïnes en de Zuid-Abdijmolen, een achttiende-eeuwse driezoldermolen.

Hoogtepunten

• Opstelling over het dagelijks leven in de middeleeuwse Duinenabdij
• Archeologische vondsten uit de abdij, onder meer van de opgravingen vanaf 1949
• Gratis te bezoeken abdijsite met ruïnes en tuin
• Zuid-Abdijmolen, een van de weinige driezoldermolens van Vlaanderen
• Film Ten Duinen 1138 in de museumfilmzaal
• Peuter- en kleuterparcours Abby & Eddy

Vaste collectie

• Permanente opstelling Abdijmuseum Ten Duinen – Het dagelijks leven in de middeleeuwse Duinenabdij aan de hand van archeologische vondsten, religieus erfgoed, een overzicht van de bouwgeschiedenis en de film Ten Duinen 1138.
• Abdijsite met ruïnes en tuin – De archeologische site van de vroegere abdij, gratis toegankelijk tijdens de openingsuren van het museum.
• Zuid-Abdijmolen – Een van de best bewaarde driezoldermolens van Vlaanderen, op de plek waar vroeger een abdijmolen stond; te bezoeken van april tot en met september.

Opgericht

1958

Beheerder

Gemeente Koksijde

Toegangsprijzen & kortingen

Gratis toegang: Gratis voor individuele bezoekers op elke eerste zaterdag van de maand, op Open Monumentendag, Dag van de Wetenschap en Erfgoeddag.

Het bezoek aan de abdijsite met tuin en ruïnes is gratis. Inwoners van Koksijde, wie jarig is op de dag van het bezoek en houders van onder meer museumPASSmusées, K-Pas, ICOM-kaart, lerarenkaart, perskaart en 365-Pas komen gratis binnen. Met een UiTPAS Westhoek of via Iedereen Verdient Vakantie is er een kansentarief. De samenwerking met Smartbox en Bongobon is op 1 oktober 2026 stopgezet. Betaal in het museum bij voorkeur elektronisch; reserveer online voor zekerheid van een plaats.

Toegankelijkheid

• Rolstoeltoegankelijk
• Lift
• Aangepast toilet: geen informatie
• Gehandicaptenparkeerplaats
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: geen informatie

De ingang is gebruiksvriendelijk voor mensen met een beperking en het museum is rolstoeltoegankelijk. De abdijsite met tuin en ruïnes is moeilijker toegankelijk: een verhard schelpenpad leidt naar de ruïnes, wat met hulp van een begeleider meestal lukt. Er is een parkeerplaats voor mensen met een beperking vlak bij de ingang. Het museum werkte met Toerisme voor Autisme een gratis visueel stappenplan uit voor een prikkelarm bezoek; de beste dag daarvoor is een vrijdag buiten de schoolvakanties.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Gezinsrondleidingen & workshops
• Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour
• Verschoonruimte

Voor peuters en kleuters is er het doorlopende parcours Abby & Eddy. Gezinnen met kinderen van 6 tot 12 jaar kunnen tijdens de huidige expo het familieparcours Bert & Bert volgen. Er is een verversingstafel in de toiletten van het museum. Buggy's worden bij voorkeur in het bezoekerscentrum achtergelaten, maar mogen mee voor gezinnen met baby's of peuters; in het museum is er een lift.

Bereikbaarheid & parkeren

Wie uit het binnenland komt via de E40, neemt afrit 1a (Veurne), rijdt op de N8 rechtdoor naar Koksijde-aan-Zee en vindt het museum vlak bij het tweede rondpunt. Bij de ingang staat een overdekte fietsenstalling zonder oplaadpunt voor elektrische fietsen.

Service & horeca

• Café
• Museumwinkel
• Wifi

Gratis wifi is er in het bezoekerscentrum (het onthaalgebouw met de shop); in de museumzalen en op de abdijsite is er geen wifi. Het museumcafé Het Gasterietje is enkel in juli en augustus in de namiddag open (behalve op maandag), met een drankkaart maar zonder spijskaart. In de museumshop liggen boeken en ambachtelijke pralines. Er zijn picknickbanken op het domein.

Evenementen & zaalverhuur

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.

Je bezoek plannen