August-Gottschalk-Haus

Over het museum

Het huis in de Esenser Burgstraße werd in 1899 gebouwd als gemeentehuis van de Joodse gemeente. Naamgever is August Gottschalk, leraar, voorzanger en slachter van de gemeente, die hier van 1899 tot zijn dood in 1927 met zijn gezin woonde. Direct ernaast stond de synagoge, die tijdens de Pogromnacht in november 1938 werd platgebrand; de restanten dienden daarna tientallen jaren als garage. In 1940 moesten de laatste Joden van Oost-Friesland het gebied verlaten.

Halverwege de jaren tachtig had de stad Esens al toestemming om het gebouw voor een parkeerplaats te slopen. Daartegen ontstond verzet, waaruit in 1987 de Oecumenische werkgroep Joden en Christenen in Esens voortkwam. In 1988 werd het huis als monument beschermd, en op 29 augustus 1990 opende het als gedenkplaats en museum, in aanwezigheid van voormalige Esenser Joden en hun families. Tot 2007 werd het huis door vrijwilligers beheerd; sinds 2008 is er een beroepsmatige museumdirectie.

De in de afgelopen jaren volledig vernieuwde vaste tentoonstelling behandelt de elf Joodse gemeenten van Oost-Friesland, het religieuze leven met zijn feestdagen en voedselvoorschriften, en uitsluiting, vervolging en moord in de nazitijd. Het hoogtepunt is de gerestaureerde mikwe, het oorspronkelijk bewaarde rituele badhuis. Het museum ziet zichzelf vooral als buitenschools leercentrum voor schoolklassen.

Hoogtepunten

• Oorspronkelijk bewaarde, gerestaureerde mikwe
• Resten van de synagoge op het terrein, in 1938 platgebrand
• Vroegere schoolkamer met inleidingsfilm
• Keuken van de familie Gottschalk over het Joodse dagelijks leven
• Digitale speurtocht „Mit dem iPod durch das jüdische Esens“

Vaste collectie

• Geschichte der jüdischen Gemeinden in Ostfriesland – In de vroegere schoolkamer leidt een film in de geschiedenis van de Esenser gemeente in; de mikwe vormt het middelpunt van het onderdeel over de Joodse religie met cultus- en alledaagse voorwerpen.
• Glauben im Alltag – In de vroegere keuken van de familie Gottschalk gaat het om feestdagen en voedselvoorschriften in het Joodse dagelijks leven van Oost-Friesland.
• Ausgrenzung, Verfolgung, Vernichtung – Dit onderdeel documenteert de vervolging van de Oost-Friese Joden in de nazitijd en vertelt bij wijze van voorbeeld enkele levensverhalen van slachtoffers van de Holocaust.

Opgericht

1990

Beheerder

Ökumenischer Arbeitskreis Juden und Christen in Esens e.V.

Directie

Anke Kuczinski

Toegangsprijzen & kortingen

Leden van de Oecumenische werkgroep hebben gratis toegang.

Toegankelijkheid

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.

Kinderen & gezin

Beperkt geschikt voor kinderen

• Doe- en voelstations

Het museum richt zich vooral op schoolklassen; er zijn al rondleidingen voor de basisschool. In de keuken kan men spelenderwijs „koscher koken“ op een display. Kinderen tot 14 jaar hebben gratis toegang.

Bereikbaarheid & parkeren

Vanaf de voetgangerszone (Steinstraße) leidt een smal steegje naast de kledingwinkel Metzner direct naar het huis.

Service & horeca

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.

Evenementen & zaalverhuur

Seminarruimte, handbibliotheek en theekeuken op de bovenverdieping kunnen in overleg worden gebruikt, bijvoorbeeld ter voor- en nabereiding van schoolbezoeken.

Je bezoek plannen