29 september 2026 – 9 mei 2027
Wie erinnern wir? Wie erinnerst du?
Participatieve tentoonstelling over persoonlijke, familiale en maatschappelijke herinnering aan nazi-dwangarbeid, samen ontwikkeld met scholieren en jongeren uit meerdere landen.

Herdenkings- en leerplek op een vrijwel volledig bewaard nazi-dwangarbeiderskamp in Berlin-Schöneweide – met vaste tentoonstellingen en gratis toegang.
29 september 2026 – 9 mei 2027
Participatieve tentoonstelling over persoonlijke, familiale en maatschappelijke herinnering aan nazi-dwangarbeid, samen ontwikkeld met scholieren en jongeren uit meerdere landen.
Het kamp aan de Britzer Straße werd vanaf eind 1943 gebouwd in opdracht van Generalbauinspektor Albert Speer. Gepland was een dubbelkamp met 13 verblijfsbarakken en een stenen dienstbarak voor meer dan 2.000 buitenlandse arbeidskrachten; in werkelijkheid woonden hier onder meer Italiaanse militaire geïnterneerden en burgerdwangarbeiders uit verschillende Europese landen.
Na het einde van de oorlog gebruikte eerst het Sovjetleger het terrein, vanaf 1946 trok er een vaccininstituut in. Andere barakken dienden decennialang bijvoorbeeld als kinderdagverblijf, praktijk of verenigingsgebouw, zodat de geschiedenis van de plek lang nauwelijks zichtbaar was. Sinds 1995 is het zo’n 3,3 hectare grote complex beschermd monument, als laatste grotendeels bewaarde van ooit zo’n 3.000 dwangarbeiderskampen in Berlijn.
Na inzet van burgers besloot de Berlijnse Senaat in 2004 om in de leegstaande barakken een documentatiecentrum in te richten; het opende op 24 augustus 2006 als afdeling van de Stiftung Topographie des Terrors. In 2010 werd de behoedzaam gerestaureerde barak 13, met bewaard gebleven inscripties van geïnterneerden, toegankelijk gemaakt. Tegenwoordig toont het centrum twee vaste tentoonstellingen – over het dagelijks leven van dwangarbeid en over de geschiedenis van de Italiaanse militaire geïnterneerden –, daarnaast tijdelijke tentoonstellingen, een openbare vakbibliotheek, online databases over kamplocaties en een uitgebreid educatief programma.
De toegang is gratis.
| Kinderen & jongeren | –Gratis toegang voor iedereen. |
|---|---|
| Groepen | –Rondleidingen en workshops voor schoolklassen en groepen vanaf 8 personen zijn gratis, maar aanmelden is verplicht (bildung_ns-zwangsarbeit@topographie.de). |
Gratis toegang, ook voor openbare rondleidingen. Tentoonstellingscatalogus (272 pagina’s, vier taalversies) voor € 15.
Tentoonstellingen inclusief barak 13 rolstoeltoegankelijk. Mediagids in 13 taalversies, waaronder Duitse gebarentaal, eenvoudige taal en audiodescriptie; eigen koptelefoons zijn welkom. Ook als app voor iOS en Android.
Beperkt geschikt voor kinderen
Herdenkings- en documentatieplek over nazi-dwangarbeid; de meeste groepsrondleidingen zijn bedoeld voor jongeren vanaf de 9e klas, de tentoonstellingsrondleiding “Forced to Work” vanaf 14 jaar. Voor de 5e en 6e klas is er een aparte rondleiding op kindermaat.
Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit (Bus 165)
S-Bahnstation Schöneweide, vandaar ongeveer 8 minuten lopen; bus 165 tot halte Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit.
Openbare wetenschappelijke naslagbibliotheek (zo’n 6.000 media) op het terrein.
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
| Rondleidingen | ja · duur ca. 2 uur |
|---|---|
| Audiotour | ja |
| Aanbod voor scholen | ja |
| Goed om te weten | Openbare rondleidingen zonder aanmelding en gratis: zaterdag 15.00 uur vaste tentoonstelling en barak 13 (Duits, 2 uur), zondag 15.00 uur terrein en barak 13 (Duits, 1 uur), zondag 16.00 uur in het Engels. Groepsrondleidingen in negen talen, workshops en internationale jongerenuitwisselingen na aanmelding (tel. +49-30-6390288-27 of -21). |
Ervaringen laden …