Herdenkingsplaats in de voormalige Stasi-gevangenis van Erfurt: de meest uitgebreide tentoonstelling van Thüringen over de SED-dictatuur, de gevangenschap en de Vreedzame Revolutie van 1989.
OpeningstijdenToegang vanaf € 2 Deels toegankelijk
Zeven kunstenaars reflecteren, vertrekkend vanuit de geschiedenis van de plek, op maatschappelijke omwentelingen sinds het einde van de dictaturen in Europa; tweetalig Duits/Engels.
Over het museum
Het rode bakstenen gebouw in de Andreasstraße vlak bij de Domplatz deed vanaf 1878 dienst als gevangenis. In de nazitijd werden hier honderden mensen om politieke redenen of vanwege hun afkomst en levenswijze opgesloten. Vanaf 1952 gebruikte het Ministerie voor Staatsveiligheid het gebouw als huis van bewaring van zijn districtsbestuur in Erfurt; de Volkspolizei nam nog andere verdiepingen in gebruik.
Volgens de huidige kennis zaten hier meer dan 5.500 mensen om politieke redenen in voorarrest bij de Stasi – eerst vaak op beschuldigingen als spionage of opruiing, na de bouw van de Muur vooral wegens een poging tot vlucht. Op 4 december 1989 bezetten inwoners van Erfurt, onder leiding van de groep ‘Frauen für Veränderung’, het districtsbestuur van de Stasi en de gevangenis. Het was de eerste bezetting van dit soort in de DDR; de geredde dossiers werden in lege cellen bewaard.
Na de hereniging bleef het gebouw tot 2002 een gevangenis. De niet meer gebruikte tweede verdieping bleef grotendeels in de staat van de jaren 1980 bewaard. Toen sloop dreigde, zetten voormalige gevangenen en betrokkenen bij de Vreedzame Revolutie zich in voor het behoud en organiseerden ze rondleidingen, concerten en kunsttentoonstellingen.
In 2012 droeg de deelstaat Thüringen het beheer over aan de Stiftung Ettersberg, die de herdenkings- en educatieplek op 3 december 2012 opende. De vaste tentoonstelling verbindt de bewaard gebleven gevangenisverdieping met ooggetuigenverslagen en mediastations; de ‘Kubus der Friedlichen Revolution’ is het herkenningsteken van de plek. In 2020 ontving de gedenkplaats de museumprijs van de Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen.
Hoogtepunten
Origineel bewaarde gevangenisverdieping van het Stasi-huis van bewaring
Plaats van de eerste Stasi-bezetting in de DDR op 4 december 1989
‘Kubus der Friedlichen Revolution’ op de Freihof
Multimediagids met ooggetuigenverslagen, ook in het Engels
Inclusieve en tactiele rondleidingen
Vaste collectie
HAFT | DIKTATUR | REVOLUTION: Thüringen 1949 – 1989 – Volgt op de historische plek de weg van repressie en politieke gevangenschap tot de Vreedzame Revolutie; het hart is de grotendeels origineel bewaarde gevangenisverdieping.
Gefangen unter Hitler: politische Häftlinge im Erfurter Gefängnis 1933 – 1945 – Compacte tentoonstelling over vrouwen en mannen die in de nazitijd om politieke en racistische redenen of vanwege hun homoseksualiteit in de Andreasstraße gevangen zaten.
Opgericht
2012
Beheerder
Stiftung Ettersberg
Toegangsprijzen & kortingen
Volwassenen
€ 2
Met korting
€ 1Scholieren, studenten, gepensioneerden, mensen met een handicap en één begeleider, ontvangers van ALG I en Bürgergeld (Duitse uitkeringen), Bundesfreiwilligendienst-vrijwilligers, leerlingen in een beroepsopleiding (telkens met bewijs)
Kinderen & jongeren
€ 1Scholieren betalen het gereduceerde tarief; een leeftijdsgrens voor gratis toegang wordt niet genoemd.
Senioren
€ 1Korting voor gepensioneerden.
Mensen met een beperking
€ 1Korting; ook één begeleider betaalt het gereduceerde tarief.
Studenten
€ 1Korting met bewijs.
Groepen
–Groepsrondleidingen (90 min.) € 80, gereduceerd € 60; in een andere taal € 95, gereduceerd € 75. Rondleiding ‘Andreasstraße inklusiv’ (60 min., max. 25 personen) € 240 incl. toegang; tastrondleiding ‘Andreasstraße taktil’ gratis. Aanmelden via het aanmeldformulier.
Gezinnen
–Geen gezinskaart vermeld; gratis toegang met Familienpass.
Multimediagids ‘Orte der Friedlichen Revolution in Erfurt’ (stadswandeling)
€ 3per persoon; te leen bij de servicebalie
Gratis toegang:Elke eerste dinsdag van de maand gratis toegang
Gratis toegang met Erfurt-Card en Familienpass, voor leden van MVT, Deutscher Museumsbund en ICOM, voor journalisten en voor ooggetuigen. De multimediagids is in de gedenkplaats gratis.
Toegankelijkheid
Deels rolstoeltoegankelijk
Lift
Aangepast toilet
Gehandicaptenparkeerplaats
Hulphonden welkom
Tastmodellen / voelbare objecten
Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
Informatie in eenvoudige taal
Audiodescriptie
Goed toegankelijke ingang (bel aan als de toegangsdeur problemen geeft). Lift naar alle drie de verdiepingen (cabine 90 × 140 cm); de tentoonstellingsruimtes zijn grotendeels rolstoeltoegankelijk, traplift naar de Freihof. Rolstoeltoilet in het souterrain (Euroschlüssel bij de servicebalie). Parkeerplaats nr. 38 achter het gebouw voor mensen met beperkte mobiliteit. Draagbare krukjes, multimediagids met ringleiding, tastpunt met maquette van het gebouw en audiodescriptie (DE/EN), rondleidingen in zo eenvoudig mogelijke taal.
Kinderen & gezin
Beperkt geschikt voor kinderen
Gezinsrondleidingen & workshops
Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour
Gedenkplaats in de voormalige Stasi-gevangenis. Voor kinderen die kunnen lezen is bij de servicebalie het boekje ‘Andreasstraße für Kinder’ (€ 3) verkrijgbaar om in te kleuren, te knutselen en te schrijven.
Bereikbaarheid & parkeren
Met het openbaar vervoer
Domplatz Nord · 125 m
Domplatz Nord (tram 3, 4, 6; bus 90), ca. 125 m; Domplatz Süd (tram 2), ca. 175 m
Met de auto
Parkeerplaats aanwezig
Parkeergarage Domplatz. Voor mensen met beperkte mobiliteit: parkeerplaats nr. 38 achter de gedenkplaats.
Gehandicaptenparkeerplaats
De route vanaf de haltes gaat deels over kinderkopjes; indien nodig kun je bij de halte worden opgehaald.
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
Evenementen & zaalverhuur
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
Je bezoek plannen
Rondleidingen
ja · duur ca. 1,5 uur
Audiotour
ja (DE, EN)
Aanbod voor scholen
ja
Goed om te weten
Openbare rondleiding za en zo om 14.00 uur (90 min., bij de toegang inbegrepen, zonder aanmelding); ‘Andreasstraße inklusiv’ elke eerste zondag van de maand om 14.00 uur (60 min.). Groepsrondleidingen in het Duits, Engels, Frans, Spaans, Portugees en Pools. Multimediagids met ooggetuigenvideo's, te leen bij de servicebalie.