Voormalige centrale Stasi-gevangenis voor voorarrest: rondleidingen, vaak met ooggetuigen, en tentoonstellingen over politieke gevangenschap in de Sovjet-bezettingszone en de DDR.
15 oktober 2026 – 6 januari 2027
Fotograaf André Wagenzik portretteert honderd mensen die in de DDR om politieke redenen in Stasi-gevangenschap zaten. Gratis toegang, bereikbaar met de lift.
Op het terrein aan de Genslerstraße richtte de Sovjet-geheime dienst in 1945 een verzamelkamp in, Speziallager Nr. 3, waar duizenden mensen onder erbarmelijke omstandigheden werden vastgehouden. In 1947 liet hij in de kelder van een voormalige grootkeuken raamloze cellen bouwen en gebruikte hij het gebouw als centrale gevangenis voor voorarrest; omdat de cellen zonder daglicht volledig van de buitenwereld waren afgesloten, noemden gevangenen de kelder ‘U-Boot’ (onderzeeër).
In 1951 nam het pas opgerichte Ministerium für Staatssicherheit (Stasi) van de DDR de gevangenis over. Gevangenen moesten eind jaren 1950 een nieuwbouw met cellen en verhoorkamers bouwen; daarnaast kwam er het centrale gevangenisziekenhuis van de Stasi. Het omliggende verboden gebied ontbrak op de stadsplattegronden. Tot 1989 werden hier meer dan 11.000 mensen om politieke redenen opgesloten, onder wie mensen die wilden vluchten, mensen die een uitreisaanvraag hadden ingediend en opposanten.
Na de Vreedzame Revolutie werd de gevangenis in 1990 gesloten. Op aandringen van voormalige gevangenen werd ze tot beschermd monument verklaard en in 1994 als gedenkplaats opengesteld; sinds 2000 is het een zelfstandige stichting van de deelstaat Berlijn. Omdat het complex grotendeels bewaard is gebleven, geeft het een ongewoon authentiek beeld van het dagelijks leven in gevangenschap en van de verhoormethoden.
Kern van het bezoek zijn rondleidingen door celblokken, verhoorkamers en luchtcellen, die vaak worden geleid door voormalige politieke gevangenen. De vaste tentoonstelling ‘Inhaftiert in Hohenschönhausen’ documenteert op zo'n 700 vierkante meter de geschiedenis van de gevangenschap van 1945 tot 1989; een tweede tentoonstelling is gewijd aan de vrouwelijke gedetineerden in het arbeidscommando. Op het terrein staat bovendien de laatste bewaard gebleven gevangenentransportwagon van de Reichsbahn, de zogenaamde ‘Grotewohl-Express’.
| Volwassenen | € 9 |
|---|---|
| Met korting | € 5Studenten, leerlingen in een beroepsopleiding, mensen met een ernstige beperking, houders van het Berechtigungsnachweis (voorheen berlinpass) of de Ehrenamtskarte (vrijwilligerspas), ontvangers van ALG I/II (Duitse uitkeringen), werklozen, deelnemers aan de federale vrijwilligersdienst, leden van slachtofferverenigingen van in de DDR politiek vervolgden |
| Kinderen & jongeren | € 2,50Scholieren betalen € 2,50 voor de rondleiding. Bezoek aanbevolen vanaf 14 jaar. |
| Senioren | –Geen seniorenkorting. |
| Mensen met een beperking | € 5begeleider gratis · Gereduceerd met gehandicaptenpas (Duitse Schwerbehindertenausweis); één begeleider gratis. |
| Studenten | € 5Studenten gereduceerd; scholieren € 2,50. |
| Groepen (vanaf 7 pers.) | –Groepsrondleiding (max. 25 personen) vast bedrag € 110, gereduceerd € 90, schoolklassen € 60; vanaf 7 personen vooraf boeken verplicht. Luister- en tastrondleiding (max. 12 personen) € 55 / € 25, rondleiding in eenvoudige taal (max. 15) € 90 / € 68 / € 35. |
| Gezinnen | –Geen gezinsticket. |
Prijzen gelden voor de rondleiding door de voormalige gevangenis (incl. inleidende film). De tentoonstellingen zijn gratis en zonder aanmelding toegankelijk. Aanmelding voor openbare rondleidingen aanbevolen (max. 25 deelnemers). Betalen contant, met pinpas of creditcard.
Beschermd monument, niet overal toegankelijk. Bezoekersinformatie, cafetaria en boekwinkel drempelvrij; nieuwbouw en keldergevangenis met de lift bereikbaar (niet voor brede elektrische rolstoelen), gevangenisziekenhuis en tentoonstelling ‘In Zwangsgemeinschaft’ niet rolstoeltoegankelijk. De lift naar de vaste tentoonstelling wordt bij de kassa vrijgegeven. Lichte rolstoel en klapstoeltjes te leen, tastmodel van het terrein, geen geleidelijnen in de vloer. Rondleidingen in eenvoudige taal (Leichte Sprache), Duitse Gebarentaal (DGS) en luister- en tastrondleidingen. Eén invalidenparkeerplaats direct voor de ingang.
Beperkt geschikt voor kinderenAanbevolen vanaf 14 jaar
| Bezoekduur | ca. 2 uur |
|---|
De gedenkplaats raadt het bezoek en de rondleidingen pas vanaf 14 jaar aan, omdat de verhalen jongere kinderen inhoudelijk en emotioneel kunnen overweldigen.
Tram M5 tot Freienwalder Straße, tram M6 en 16 tot Genslerstraße; bus 256 tot Große-Leege-Straße/Freienwalder Straße. Niet tot S Hohenschönhausen rijden.
Gratis parkeren
Gratis parkeerplaatsen voor auto's en acht aangewezen busparkeerplaatsen in de directe omgeving; één invalidenparkeerplaats direct voor de ingang. Bussen graag met uitgeschakelde motor laten wachten.
Cafetaria in het bezoekerscentrum (dagelijks, snacks en kleine warme gerechten). ‘BuchHandlung ’89’ met literatuur over de geschiedenis van de DDR (dagelijks 9.00–18.00 uur). Lockers in verschillende formaten. Huisdieren niet toegestaan (behalve assistentiehonden).
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
| Rondleidingen | ja · duur ca. 1,5 uur |
|---|---|
| Audiotour | ja (DE, EN, FR, IT, ES, DA, RU) |
| Aanbod voor scholen | ja |
| Fotograferen | Tijdens de rondleidingen toegestaan voor privégebruik; audio-/video-opnamen en foto's buiten de rondleidingen alleen na overleg met de persafdeling. |
| Goed om te weten | Rondleiding ca. 1,5 uur plus inleidende film (speciale rondleidingen ca. 2,5 uur). Tickets voor openbare rondleidingen online of aan de kassa; groepen vanaf 7 personen boeken vooraf via het formulier. Groepsrondleidingen in tien talen. Audiogidsen en multimediatablets gratis tegen borg. |
Cookies helpen je deze website te gebruiken. Kaart en statistieken laden we alleen met jouw toestemming.