MuseumsAtlasOntdek musea wereldwijd.
Valuta
Marine-Ehrenmal Laboe
Foto: W. Bulach · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Marine-Ehrenmal Laboe

Gedenkplaats voor de op zee omgekomenen van alle naties, met een 72 m hoge toren aan de Kieler Förde; ervoor ligt de toegankelijke onderzeeër U 995.

OpeningstijdenToegang vanaf € 9 Deels toegankelijk Restaurant

Over het museum

Het idee voor een gedenkteken voor de marinemensen die in de Eerste Wereldoorlog omkwamen, ontstond halverwege de jaren 1920. Op 8 augustus 1927 werd de eerste steen gelegd op het terrein van een voormalige kustbatterij bij Laboe. Architect Gustav August Munzer ontwierp een expressionistische toren die geen schip of zeil moest voorstellen, maar als een vlam uit aarde en zee moest oprijzen. Het monument werd grotendeels gefinancierd met giften van maritieme verenigingen, op 30 mei 1936 ingewijd en door het naziregime voor propaganda ingezet.

Na de oorlog namen de Britse bezettingstroepen het terrein over. In 1954 kreeg de Deutscher Marinebund het terug en droeg het op aan de op zee omgekomenen van alle naties. Van 1993 tot 1998 werd het complex voor zo’n 2,3 miljoen euro gerestaureerd, waarvan meer dan de helft uit giften. Sinds 1996 is het gedenkteken tegelijk een monument voor vreedzame scheepvaart op vrije zeeën en een gedenkplaats voor de doden van de Bundesmarine en de civiele scheepvaart.

Tot het 5,7 hectare grote complex horen de 72 meter hoge toren met uitkijkplatform 85 meter boven de Oostzee, de ondergrondse herdenkingshal, de in 2010 heropende Historische Halle met scheepsmodellen en een groot voorplein.

Op het strand ervoor ligt sinds 13 maart 1972 de onderzeeër U 995. Hij werd in 1943 bij Blohm & Voss in Hamburg in dienst gesteld, voer na de oorlog als “Kaura” voor de Noorse marine en kwam in 1965 als teken van verzoening terug naar Duitsland. Als technisch museum moet hij de krapte en het leed aan boord voelbaar maken en de oorlog niet verheerlijken; jaarlijks komen er zo’n 250.000 bezoekers.

Hoogtepunten

  • Uitkijkplatform 85 m boven de Oostzee met uitzicht over de Kieler Förde
  • Ondergrondse herdenkingshal voor de op zee omgekomenen
  • Historische Halle met scheepsmodellen over de Duitse marine- en scheepvaartgeschiedenis
  • U 995, de laatste bewaard gebleven onderzeeër van type VII C, vanbinnen te bezoeken
  • Vlaggenhal met historische vlaggen van Duitse marines

Vaste collectie

  • Historische Halle – De in 2010 vernieuwde tentoonstelling in de sokkel van de toren vertelt met talrijke scheepsmodellen en maritieme objecten de geschiedenis van de Duitse marines en de scheepvaart.
  • Technisches Museum U 995 – Door de op het strand opgebokte onderzeeër kun je van boeg tot achtersteven lopen; zo krijg je een indruk van hoe krap en gevaarlijk het leven van de bemanning was.
Opgericht
1936
Beheerder
Deutscher Marinebund e. V.

Toegangsprijzen & kortingen

Volwassenen€ 9
Met korting€ 7Jongeren van 6 tot 17 jaar, studenten, militairen, vrijwilligers (FSJ/BFD) met bewijs
Kinderen & jongeren€ 7Prijs voor jongeren van 6 tot 17 jaar (U 995: € 6, combiticket € 10); een regeling voor kinderen onder de 6 jaar wordt niet vermeld.
Mensen met een beperking€ 8Volwassenen met een gehandicaptenpas (Duitse Schwerbehindertenausweis) € 8 (U 995: € 7, combiticket € 12), jongeren met pas € 6 (U 995: € 5, combiticket € 9).
Studenten€ 7Met bewijs; U 995: € 6, combiticket € 10.
Groepen (vanaf 15 pers.)€ 8 p.p.Vanaf 15 personen: volwassenen € 8 (U 995: € 7, combiticket € 12), jongeren € 6 (U 995: € 5, combiticket € 8). Rondleiding door het Ehrenmal € 60 per groep tot 25 personen, exclusief toegang; in de onderzeeër zijn wegens ruimtegebrek geen rondleidingen mogelijk.
Gezinnen€ 252 volwassenen met 2 tot 4 kinderen; U 995: € 22, combiticket € 38.

Prijzen vanaf 1 april 2026. De vermelde hoofdprijzen gelden voor het Marine-Ehrenmal; U 995 kost voor volwassenen € 8, het combiticket Ehrenmal + U 995 € 14.

Toegankelijkheid

  • Deels rolstoeltoegankelijk
  • Lift
  • Aangepast toilet
  • Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
  • Hulphonden welkom
  • Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
  • Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
  • Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
  • Audiodescriptie: geen informatie

Het complex geldt als beperkt drempelvrij. Twee liften in de toren gaan tot het eerste platform; naar het bovenste platform moet je nog 40 treden klimmen. De ondergrondse herdenkingshal is bereikbaar via een traplift die alleen door het personeel wordt bediend. Toegankelijke toiletten aanwezig. Assistentiehonden met bewijs toegestaan, andere dieren niet.

Kinderen & gezin

Beperkt geschikt voor kinderen

Bezoekduurca. 2 uur
Gezinsticket€ 25 · 2 volwassenen met 2 tot 4 kinderen; U 995: € 22, combiticket € 38.
  • Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour

Het Marine-Ehrenmal ziet zichzelf als gedenkplaats. Voor schoolklassen is er lesmateriaal om te downloaden, o.a. een speurtocht voor leerlingen en een docentenrondleiding voor basisscholen. Rondleidingen door U 995 zijn vanwege de krappe ruimte niet mogelijk. Gezinskaart voor 2 volwassenen en 2–4 kinderen.

Bereikbaarheid & parkeren

Met het openbaar vervoer

Met de trein naar Kiel, dan met buslijn 100 (ca. 45 min.) of 102 (ca. 25 min., alleen ma–vr) naar Laboe; van april tot oktober ook met de Fördefähre F1 vanuit Kiel.

Met de auto

Betaald parkeren

Openbaar parkeerterrein bij de toegangsweg vanaf de landweg “An der Au” (parkeerkaartje uit de automaat), met plaatsen voor campers en touringcars. Gasten van Hotel Admiral Scheer en restaurant Heimathafen parkeren direct bij de kassa (Strandstraße 92).

Route plannen

Service & horeca

  • Restaurant

Restaurant “Heimathafen” direct bij het complex. Brochures ter plaatse en in de maritieme webshop van de Marinebund verkrijgbaar.

Evenementen & zaalverhuur

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.

Je bezoek plannen

Rondleidingenja
Aanbod voor scholenja
FotograferenFotograferen en filmen voor privédoeleinden toegestaan; commerciële opnames alleen na overleg vooraf.

Musea in de buurt

Ook te vinden onder