Fossielenmuseum in het raadhuis van Solnhofen met originelen van de oervogel Archaeopteryx, Jura-leefgebieden in de ‘PaläoZoo’ en een afdeling over lithografie.
Jaartentoonstelling 2026: lithografieën van Mario Derra over de fossielen uit de plaatkalk ontmoeten originele fossielen uit de privécollectie van Peter en Marianne Werth. Loopt naar verwachting tot het einde van het seizoen 2026.
Over het museum
De basis van het museum legde Friedrich Müller, fossielenverzamelaar en een tijd lang burgemeester van Solnhofen. Hij verkocht zijn vondsten uit de Solnhofener plaatkalk niet, maar breidde zijn verzameling decennialang uit en toonde haar al in de jaren 1950 aan het publiek. In 1968 richtte de gemeente een naar hem vernoemd museum op, dat in 1970 opende in het raadhuis aan de Bahnhofstraße; in 1986 werd het flink uitgebreid.
Sinds 1998 werkt het museum nauw samen met de wetenschap. Naast de hoofdcollectie van de gemeente toont het stukken uit de Bayerische Staatssammlung für Paläontologie und Geologie in München, waaronder de gevederde roofdinosaurus Sciurumimus uit Painten. Daarnaast zijn er projectgebonden collecties, Müllers vlinders en kunstcollecties met talrijke originele lithografieën.
De begane grond is ingericht als ‘PaläoZoo’: zalen in verschillende kleuren laten de leefgebieden zien van de zo'n 150 miljoen jaar oude Solnhofener archipel, van de open zee via riffen en lagunes tot de eilanden. Het sluitstuk is de zogeheten Ikonenraum (iconenzaal) met originelen van de Archaeopteryx en andere vogelachtige dinosauriërs. Op de verdieping vertelt de afdeling ‘Solnhofen – die Welt in Stein’ over steengroeven, steenbewerking en de door Alois Senefelder uitgevonden steendruk.
Per 1 januari 2026 veranderde de gemeente de naam van het museum in ‘Archaeopteryxwelten Solnhofen’, om de beroemdste vondst van de plaats centraal te stellen. Een eigen presentatie blijft herinneren aan oprichter Friedrich Müller.
Hoogtepunten
Originele fossielen van de oervogel Archaeopteryx in de ‘Ikonenraum’
Gevederde roofdinosaurus Sciurumimus (‘eekhoorntje van Painten’)
Acht meter lange installatie over de soortenrijkdom van Jura-vissen
Grootste lithografie ter wereld, van Mario Derra
Combiticket met fossielen zoeken in de hobbygroeve
Vaste collectie
PaläoZoo – Rondgang door kleurrijk vormgegeven zalen die met originele fossielen de leefgebieden van de Solnhofener Jura-archipel laten zien – tot aan de Ikonenraum met Archaeopteryx.
Solnhofen – die Welt in Stein – Afdeling op de verdieping over steengroeven, natuursteenbewerking en lithografie, met een modelgroeve en de grootste lithografie ter wereld.
Opgericht
1968
Beheerder
Gemeinde Solnhofen
Toegangsprijzen & kortingen
Volwassenen
€ 6
Met korting
€ 5Mensen met een ernstige handicap, studenten, gepensioneerden
Kinderen & jongeren
€ 4,50Kinderprijs € 4,50; leeftijdsgrenzen worden niet vermeld.
Senioren
€ 5Korting voor gepensioneerden
Mensen met een beperking
€ 5Gereduceerde prijs voor mensen met een ernstige handicap; regeling voor begeleiders niet vermeld.
Studenten
€ 5
Groepen
€ 5,50 p.p.Volwassenen in een groep € 5,50, kinderen € 4, gereduceerd € 4,50; minimale groepsgrootte niet vermeld.
Gezinnen
€ 14Gezinskaart met kinderen
Combiticket museum + hobbygroeve (volwassenen)
€ 10Groep € 9
Combiticket museum + hobbygroeve (kinderen)
€ 7Groep € 6
Combiticket museum + hobbygroeve (gereduceerd)
€ 8Mensen met een ernstige handicap/studenten/gepensioneerden; groep € 7,50
Combiticket museum + hobbygroeve (gezin)
€ 23
Woensdagrondleiding museum (volwassenen)
€ 8,50Gereduceerd € 7,50, kinderen € 6; 1 april – 31 oktober, aanmelden tot de dag ervoor 17.00 uur
Woensdagrondleiding steengroeve met fossielen zoeken (volwassenen)
€ 8,50Gereduceerd € 7,50, kinderen € 5
Groepsrondleidingen € 50 per groep plus toegang (Engels/Italiaans € 60).
Toegankelijkheid
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
Kinderen & gezin
Erg geschikt voor kinderen & gezinnen
Gezinsticket
€ 14 · Gezinskaart met kinderen
Gezinsrondleidingen & workshops
Kinderfeestjes
Kinderfeestjes met fossielenrondleiding (ca. 2 uur), geo-excursies voor kleutergroepen en schoolklassen; in de hobbygroeve kunnen gezinnen zelf naar fossielen zoeken (combiticket met het museum). Tentoonstellingszalen met airconditioning.
Bereikbaarheid & parkeren
Met het openbaar vervoer
Bahnhof Solnhofen · 100 m
Station Solnhofen met elk uur directe verbindingen, onder meer vanuit Neurenberg, Würzburg, Ingolstadt en München.
Met de auto
Gratis parkeren
Gratis parkeerplaatsen direct voor het museum.
De rijkswegen B2 en B13 liggen op enkele kilometers afstand.
Hobbygroeve op de Hummelberg om fossielen te zoeken (gereedschap te huur ter plaatse). Tentoonstellingszalen met airconditioning.
Evenementen & zaalverhuur
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
Je bezoek plannen
Rondleidingen
ja · duur ca. 60 min.
Audiotour
ja
Aanbod voor scholen
ja
Goed om te weten
Rondleidingen (ca. 1 uur) voor groepen via het boekingsformulier van de gemeente; open woensdagrondleidingen 1 april – 31 oktober om 10.00 uur (museum) en 13.30 uur (steengroeve met fossielen zoeken en bedrijfsbezichtiging), aanmelden tot 17.00 uur de dag ervoor via 09145 832030. Geo-excursies voor schoolklassen, demonstraties lithografie. Audiotour ‘Paläozoo’ volgens Naturpark Altmühltal; talen niet vermeld.