
Pfahlbaumuseum Unteruhldingen
Het oudste archeologische openluchtmuseum van Duitsland, met 23 gereconstrueerde paalwoningen uit de steen- en bronstijd in de Bodensee.
Over het museum
Het museum is ontstaan uit een burgerinitiatief: in maart 1922 richtten inwoners van Unteruhldingen rond burgemeester Georg Sulger de Verein für Pfahlbau- und Heimatkunde op, die nog altijd de eigenaar is. Al in de zomer van dat jaar werden de eerste twee gereconstrueerde huizen in het meer geopend – als openluchtmuseum dat tegelijk het jonge toerisme aan de Bodensee moest stimuleren. Begin jaren 1930 kwam er een dorp uit de bronstijd bij, gebaseerd op vondsten uit het Federseemoor, en de bezoekersaantallen stegen snel.
In de nazitijd kwam het museum onder invloed van het cultuurbeleid van het regime; directeur werd de prehistoricus Hans Reinerth, die na de oorlog opnieuw de leiding overnam en in 1954 ter plaatse een onderzoeksinstituut oprichtte. Deze beladen periode heeft het museum later zelf kritisch onderzocht.
Met Gunter Schöbel begon in 1990 een ingrijpende herziening van het concept: in 1996 kwam er een museumgebouw voor tentoonstelling, administratie en onderzoek, in 2002 een nieuw bronstijddorp op basis van opgravingen in Unteruhldingen zelf. Sinds 2011 behoren de prehistorische paalwoningen rond de Alpen – waaronder vindplaatsen aan de Bodensee – tot het UNESCO-werelderfgoed.
In juni 2024 opende het 'Neue Museum am See', een meer dan twaalf meter hoog, meermaals bekroond houten gebouw dat dient als bezoekerscentrum en tentoonstellingshal voor originele vondsten. Tegenwoordig telt het complex 23 paalwoningen en behoort het met tot 300.000 bezoekers per jaar tot de best bezochte archeologische openluchtmusea van Europa.
Hoogtepunten
- 23 gereconstrueerde paalwoningen uit de steen- en bronstijd op steigers in de Bodensee
- Neue Museum am See (2024) met originele vondsten van het UNESCO-werelderfgoed
- Multimediashow ARCHAEORAMA over onderwaterarcheologie
- ENTDECKER PARCOURS met doe-stations over huizenbouw in de steentijd
- Korte inleiding door museumgidsen bij de toegangsprijs inbegrepen
Vaste collectie
- Neues Museum am See – Spuren der Pfahlbauer – In het in 2024 geopende houten gebouw zijn originele vondsten van het UNESCO-werelderfgoed te zien, zoals een hoofddeksel uit de steentijd en een fluit uit de bronstijd; de bovenverdieping is gewijd aan open vragen in het onderzoek.
- Freilichtmuseum mit Stein- und Bronzezeitdörfern – Op steigers boven het water voeren de dorpen 'Sipplingen', 'Wasserburg Buchau' en 'Uhldingen-Stollenwiesen' je met levensechte opstellingen door drie millennia paalwoningcultuur.
- Pfahlbauten Unteruhldingen – eine Idee wird 100 – De tentoonstelling, geopend bij het jubileum van de vereniging in 2022, vertelt de bewogen geschiedenis van het museum sinds de oprichting en maakt nog steeds deel uit van de rondgang.
- Opgericht
- 1922
- Beheerder
- Verein für Pfahlbau- und Heimatkunde e.V.
- Directie
- Gunter Schöbel
Toegangsprijzen & kortingen
| Volwassenen | € 14 |
|---|---|
| Met korting | € 12Scholieren en studenten vanaf 16 jaar met bewijs |
| Kinderen & jongeren | € 8,50gratis t/m 4 jaar · Kinderen van 5 tot 15 jaar; t/m 4 jaar gratis onder begeleiding van de ouders |
| Senioren | –Geen seniorenkorting vermeld |
| Mensen met een beperking | € 13begeleider gratis · € 1 korting met gehandicaptenpas. Begeleider alleen gratis bij kenmerk B in combinatie met aG of Bl; bij alleen kenmerk B betalen bezoeker en begeleider het gereduceerde tarief. |
| Studenten | € 12Scholieren/studenten vanaf 16 jaar met bewijs |
| Groepen (vanaf 20 pers.) | € 13 p.p.Groepen volwassenen vanaf 20 personen in overleg. Kleuters € 6, groepen scholieren € 8, mbo-leerlingen/studenten € 10 p.p.; per 15 betalende kinderen/scholieren één begeleider gratis. Rondleiding in een vreemde taal (Engels/Frans) € 80, exclusief toegang. |
| Gezinnen | –Geen gezinskaart vermeld |
| Archeologische beknopte gids (boekje) | € 4Verkrijgbaar aan de kassa |
Kortingen niet combineerbaar. Tickets gelden voor eenmalige toegang op de afgedrukte datum. Onlinetickets en cadeaubonnen in de ticketshop; alle tickets ook aan de dagkassa.
Toegankelijkheid
- Deels rolstoeltoegankelijk
- Lift
- Aangepast toilet
- Gehandicaptenparkeerplaats
- Hulphonden welkom: geen informatie
- Tastmodellen / voelbare objecten
- Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
- Informatie in eenvoudige taal
- Audiodescriptie
Neue Museum am See volledig toegankelijk (gelijkvloerse ingang, lift, onderrijdbare vitrines, teksten in eenvoudige taal); rondgang via hellingen en steigers gelijkvloers, maar niet alle paalwoningen zijn volledig toegankelijk. 'Toilette für alle' (2024) met tilsysteem. Museumgids in braille, NFC-teksten om te laten voorlezen of te vergroten op je smartphone. Inklusion-Plus-Award 2022. Voor touringcars met minder mobiele gasten een speciale doorgang tot aan de kapel na toestemming.
Kinderen & gezin
Erg geschikt voor kinderen & gezinnen
| Toegang kinderen | gratis t/m 4 jaar |
|---|
- Gezinsrondleidingen & workshops
- Doe- en voelstations
- Kinderwagenvriendelijk
- Verschoonruimte
- Speeltuin / speelhoek
Geschikt voor alle leeftijden, kinderen t/m 4 jaar gratis. Ontdekkersparcours met tientallen doe-stations, 'Haus der Fragen' met kindvriendelijke teksten, gezinsrondleidingen op geselecteerde data, vakantieprogramma's en de kinderclub Archaeo-Kids (vanaf 6 jaar). Paden en steigers zijn begaanbaar met de kinderwagen; grote speeltuin voor het museum.
Bereikbaarheid & parkeren
Met het openbaar vervoer
Unteruhldingen, Hafen/Pfahlbauten
Bus 7395 (Seelinie) en 100 tot 'Unteruhldingen, Meersburger Straße'; ErlebnisBus 7383/7399 en lijn 100 vanaf station Uhldingen-Mühlhofen tot 'Unteruhldingen, Hafen/Pfahlbauten'; in het seizoen boten (BSB, Vorarlberg Lines) naar de haven van Unteruhldingen
Met de auto
Parkeerplaats aanwezig
Parkeerplaats P1 'Parkplatz zum See' (Ehbachstraße 1, ook voor touringcars) en P2 bij het Sport- und Funpark (Bodenseestraße, ook voor campers); in het seizoen rijdt het toeristentreintje 'Uhldinger Kurbähnle' vanaf de parkeerplaats aan de rand van het dorp.
- Gehandicaptenparkeerplaats
De Bodensee-Radweg (fietsroute rond de Bodensee) loopt direct naar het museum, fietsenrekken op het voorplein. Dichtstbijzijnde station Uhldingen-Mühlhofen met busaansluiting.
Route plannenService & horeca
- Museumwinkel
Geen informatie over eigen horeca.
Evenementen & zaalverhuur
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
Je bezoek plannen
| Rondleidingen | ja |
|---|---|
| Audiotour | nee |
| Aanbod voor scholen | ja |
| Fotograferen | Voor privédoeleinden toegestaan in het museumgebouw en op het buitenterrein (zonder flits en statief); in de paalwoningen en in het ARCHAEORAMA verboden. Commerciële opnamen en drones alleen met toestemming. |
| Goed om te weten | De rondgang begint in het Neue Museum; daarna volgt een korte inleiding door gidsen, op het buitenterrein geeft museumpersoneel in de huizen uitleg. Gratis avondtour (ca. 30 min.) een half uur voor sluiting. Gezinsrondleidingen op geselecteerde data; programma's voor groepen en scholen na aanmelding. Tentoonstellingsteksten via NFC ook in het Engels en Frans. |





