
Textilfabrik Cromford
LVR-Industriemuseum in Ratingen: de eerste volledig gemechaniseerde katoenspinnerij op het Europese vasteland (1783/84), met een barok fabrikantenhuis.
Over het museum
De Wuppertalse koopman Johann Gottfried Brügelmann liet in 1783/84 aan het riviertje de Anger bij Ratingen een door waterkracht aangedreven katoenspinnerij bouwen. Voorbeeld was de fabriek van Richard Arkwright in het Engelse Cromford, waarvan Brügelmann de spinmachine (‘Water Frame’) met hulp van geronselde Engelse vakmensen liet nabouwen. Zo ontstond de eerste volledig gemechaniseerde fabriek op het Europese continent; rond 1800 draaiden hier twaalf van zulke machines tegelijk.
Naast de vijf verdiepingen tellende ‘Hohe Fabrik’ bouwde de familie een laatbarok herenhuis in de stijl van een lustslot, dat zowel woonhuis als hoofdkantoor was. Het bedrijf doorstond in de 19e en 20e eeuw meerdere crises en eigenaarswisselingen. Na het einde van de productie bleven de Hohe Fabrik, het kantoor, het herenhuis en arbeiderswoningen uit de 18e eeuw bewaard, terwijl jongere gebouwen werden gesloopt of een andere bestemming kregen.
De Landschaftsverband Rheinland opende het complex in september 1996 als locatie van zijn industriemuseum. In de Hohe Fabrik drijft een groot waterrad een getrouwe replica van de Water Frame met 96 spindels aan; het in 2009/10 gerestaureerde herenhuis laat het leven van de ondernemersfamilie zien en de beschilderde tuinzaal. De tentoonstelling gaat ook in op de verwevenheid van de katoenhandel met slavernij en kolonialisme. Sinds april 2025 wordt de fabriek toegankelijk gemaakt en wordt de vaste tentoonstelling vernieuwd.
Hoogtepunten
- Eerste volledig gemechaniseerde fabriek op het Europese vasteland
- Werkende replica van de Water Frame, aangedreven door een waterrad
- Laatbarok herenhuis met beschilderde tuinzaal
- Demonstratie van spinnewiel en Spinning Jenny (tijdens de verbouwing)
- Tentoonstellingswerkplaats ‘Weiße Kleider’ over mode 1770–1850
Vaste collectie
- Baumwolle und die Anfänge der Industrie – De vaste tentoonstelling in de Hohe Fabrik en het herenhuis laat het vroege fabrieksbedrijf rond 1800 zien en het leven van de ondernemersfamilie Brügelmann. Tijdens de verbouwing van de fabriek worden in het herenhuis het spinnewiel en de Spinning Jenny gedemonstreerd.
- Weiße Kleider – Ausstellungswerkstatt im Herrenhaus – Zeven witte damesjurken, genaaid naar historische patronen uit rococo, empire en biedermeier, maken de verandering van mode en vrouwbeeld tussen 1770 en 1850 zichtbaar. De kleine tentoonstelling is bewust zuinig met middelen vormgegeven.
- Opgericht
- 1996
- Beheerder
- Landschaftsverband Rheinland (LVR-Industriemuseum)
- Directie
- Claudia Gottfried
Toegangsprijzen & kortingen
| Groepen | –Groepsrondleiding (tot 25 personen) € 70, voor kinder- en schoolgroepen € 50, in het Engels € 60–80 |
|---|
Tijdens de verbouwing van de Hohe Fabrik geldt ‘Zahl, was Du willst’: bezoekers bepalen zelf de toegangsprijs. Voor evenementen, rondleidingen en workshops gelden aparte prijzen. De normale tarieven na de heropening zijn nog niet bekendgemaakt.
Toegankelijkheid
- Deels rolstoeltoegankelijk
- Lift
- Aangepast toilet
- Gehandicaptenparkeerplaats
- Hulphonden welkom
- Tastmodellen / voelbare objecten
- Rondleidingen in gebarentaal
- Informatie in eenvoudige taal
- Audiodescriptie: geen informatie
Herenhuis via een helling of gelijkvloerse ingang, lift naar de begane grond, tweede en derde verdieping (educatieve ruimte op zolder alleen via de trap). Kinderkopjes op de binnenplaats, geen leenrolstoel, geen geleidelijnensysteem voor blinden. De Hohe Fabrik krijgt bij de verbouwing een buitenlift tot op de zolderverdieping. Tastrondleidingen voor blinden en rondleidingen met tolk Duitse Gebarentaal (DGS) (kosten voor rekening van de LVR) te boeken via Kulturinfo Rheinland.
Kinderen & gezin
Erg geschikt voor kinderen & gezinnen
- Gezinsrondleidingen & workshops
- Kinderfeestjes
Regelmatig gezinsrondleidingen met doe-activiteiten en workshops en activiteiten in de paas-, zomer- en herfstvakantie. Kinderfeestjes afhankelijk van het programma vanaf 6, 8 of 9 jaar (2,5 tot 3 uur). Tijdens de verbouwing van de Hohe Fabrik is alleen het herenhuis toegankelijk.
Bereikbaarheid & parkeren
Met het openbaar vervoer
Blauer See · 300 m
S 6 tot Ratingen Ost, daar bus 773 richting Ratingen-Hösel tot ‘Blauer See’; vanaf het station ongeveer 30 minuten lopen (zo’n 2 km).
Met de auto
Parkeerplaats aanwezig · 600 m naar de ingang
Parkeerterrein ‘Blauer See’ aan de straat Zum Blauen See (onverhard, betaald parkeren bij evenementen op het recreatieterrein), zo’n 600 m lopen met een helling. Enkele plaatsen aan de Cromforder Allee en op het erf achter het museum (inrit achter het herenhuis rechts), daar ook twee invalidenparkeerplaatsen.
- Gehandicaptenparkeerplaats
Het directe voetpad vanaf de halte is steil (tot ca. 12% stijging); er is een toegankelijk alternatief naar de achteringang van de Hohe Fabrik.
Route plannenService & horeca
- Café
- Restaurant: niet aanwezig
- Museumwinkel
Museumcafé in de voormalige vestibule van het herenhuis met uitzicht op het Cromford-Park (bij mooi weer ook buiten). Museumwinkel. Honden niet toegestaan, behalve assistentiehonden.
Evenementen & zaalverhuur
- Ruimtes te huur
- Privéfeesten
- Zakelijke evenementen
- Bruiloften / trouwceremonies
Drie zalen in het herenhuis voor seminars, kleine familiefeesten en recepties; in de fabriek het gedeelte bij het waterrad voor recepties. Burgerlijke huwelijken van de gemeente Ratingen in de tuinzaal (max. 30 personen, 20 zitplaatsen) op bepaalde zaterdagen en enkele vrijdagmiddagen.
Aanvragen & detailsJe bezoek plannen
| Rondleidingen | ja |
|---|---|
| Aanbod voor scholen | ja |
| Fotograferen | Fotograferen en filmen voor privédoeleinden toegestaan zonder statief, flits en selfiestick; personen alleen met hun toestemming; commerciële opnamen alleen met vergunning. |
| Goed om te weten | Machinedemonstraties ongeveer eens per uur. Rondleidingen en programma’s via Kulturinfo Rheinland (tel. 02234 9921-555, info@kulturinfo-rheinland.de); speciale rondleidingen minstens een tot twee weken van tevoren boeken. Een boekje leidt je door de tentoonstelling in het herenhuis. |





