Gedenkstätte Grafeneck

Over het museum

Schloss Grafeneck bij Gomadingen ontstond uit een middeleeuwse burcht; in de 16e eeuw werd het uitgebouwd tot jachtslot van de Württembergse hertogen en onder hertog Carl Eugen tot barokke zomerresidentie. In de 19e eeuw verloor het aan betekenis; in 1928 kocht de evangelische Samariterstiftung het landgoed en richtte er een tehuis in voor mensen met een beperking.

In oktober 1939 namen de nazi’s het slot in beslag. Van januari tot december 1940 was Grafeneck de eerste moordinrichting van de zogeheten Aktion T4: in een tot gaskamer omgebouwde barak werden meer dan 10.600 mensen met een verstandelijke beperking of psychische aandoening vermoord, die uit psychiatrische inrichtingen en verpleeghuizen in Württemberg, Baden, Beieren, Hessen en Noordrijn-Westfalen hierheen waren gebracht.

Na de oorlog gebruikte de Samariterstiftung Grafeneck weer als voorziening voor mensen met een beperking, en dat doet ze nog steeds. Het herdenken kreeg stap voor stap vorm: in de jaren 50 en 60 ontstond een begraafplaats, in 1982 werd een gedenkplaat aangebracht en in 1990 een open gedenkkapel gebouwd.

In oktober 2005 opende het documentatiecentrum met een vaste tentoonstelling over slachtoffers, daders, verzet en de juridische afwikkeling na 1945. Grafeneck wordt gedragen door de vereniging Gedenkstätte Grafeneck e. V. in samenwerking met de Samariterstiftung en is nu een plek van leren en onderzoek. Je kunt er naar namen van slachtoffers zoeken, en het behoort tot de best bezochte herdenkingsplaatsen in Baden-Württemberg.

Hoogtepunten

• Vaste tentoonstelling in het documentatiecentrum over de nazi-‘euthanasie’ in het Duitse zuidwesten
• Open gedenkkapel uit 1990 en begraafplaats
• Alfabettuin als artistieke gedenkplek
• Namenboek en mogelijkheid om naar slachtoffers te zoeken
• Rondgangen met een inclusieve groep jongerengidsen

Vaste collectie

• Dauerausstellung im Dokumentationszentrum – De tentoonstelling documenteert de moorden van 1940 in Grafeneck, de levensverhalen van de slachtoffers, de daders, het verzet en de verwerking na de oorlog.

Opgericht

2005

Beheerder

Gedenkstätte Grafeneck e. V. (in Zusammenarbeit mit der Samariterstiftung)

Directie

Thomas Stöckle

Toegangsprijzen & kortingen

De toegang is gratis.

Gratis toegang tot herdenkingsplaats en documentatiecentrum.

Toegankelijkheid

• Rolstoeltoegankelijk: geen informatie
• Lift: geen informatie
• Aangepast toilet: geen informatie
• Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
• Hulphonden welkom: geen informatie
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal
• Audiodescriptie: geen informatie

De herdenkingsplaats ziet zichzelf als drempelarme, inclusieve leerplek (project ‘Barrierefreie Gedenkstätte’); seminars in eenvoudige taal voor mensen met leerproblemen gratis. Inclusieve groep jongerengidsen ‘Grafenschrecks’.

Kinderen & gezin

Beperkt geschikt voor kinderen

Herdenkingsplaats voor de slachtoffers van de nazi-‘euthanasie’-misdaden; het educatieve aanbod is bedoeld voor schoolklassen, jongeren- en volwassenengroepen.

Bereikbaarheid & parkeren

Navigatieadres: Grafeneck 3, 72532 Gomadingen-Grafeneck; bewegwijzerde toegangswegen vanuit Marbach (Lauter), Steingebronn en Münsingen.

Service & horeca

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.

Evenementen & zaalverhuur

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.

Je bezoek plannen