MuseumsAtlasOntdek musea wereldwijd.
Valuta
Gedenkstätte Pirna-Sonnenstein
Foto: Kalispera Dell · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Gedenkstätte Pirna-Sonnenstein

Gedenkplaats op de plek van de nazi-vernietigingsinrichting Sonnenstein, waar in 1940/41 bijna 15.000 zieke en gehandicapte mensen werden vermoord. Gratis toegang.

OpeningstijdenGratis toegang

Over het museum

Op de Sonnenstein boven Pirna richtte Saksen in 1811 in de voormalige vesting een psychiatrische inrichting (Heil- und Pflegeanstalt) in, die in de 19e eeuw gold als een van de meest vooruitstrevende psychiatrische instellingen van haar tijd.

Vanaf eind juni 1940 diende een deel van het terrein als een van de zes vernietigingsinrichtingen van de „Aktion T4“. In de kelder van huis C 16 werden een gaskamer en een crematorium ingericht. Tot augustus 1941 werden daar volgens de interne „Hartheimer Statistik“ 13.720 psychisch zieke en verstandelijk gehandicapte mensen met koolmonoxide vermoord; in de zomer van 1941 kwamen daar in het kader van de „Sonderbehandlung 14f13“ meer dan 1.000 concentratiekampgevangenen bij. In 1942 werd de inrichting opgeheven; daarna gebruikten de Wehrmacht en later andere instellingen de gebouwen, terwijl over de misdaden decennialang nauwelijks publiekelijk werd gesproken.

Na 1989 zetten inwoners van Pirna en nabestaanden van slachtoffers zich in voor een herdenking; in 1991 werd daarvoor een comité (Kuratorium) opgericht. Op 9 juni 2000 opende de Stiftung Sächsische Gedenkstätten de gedenkplaats met een vaste tentoonstelling op de zolderverdieping en de herdenkingsruimtes in de kelder, waar de resten van de vernietigingsinstallatie te zien zijn. Tegenwoordig is het ook een belangrijke leerplek met aanbod in eenvoudige taal (Leichte Sprache).

Hoogtepunten

  • Bewaard gebleven kelderruimtes van de voormalige gaskamer en het crematorium
  • Herdenkingsruimte met de levensverhalen van 22 slachtoffers
  • Vaste tentoonstelling over de geschiedenis van de psychiatrische inrichting en de nazi-„euthanasie“
  • Rondleidingen in eenvoudige taal, samen met mensen met een leerbeperking ontwikkeld
  • Kunstroute „Denkzeichen“ van station Pirna naar de gedenkplaats

Vaste collectie

  • Dauerausstellung zur Geschichte der ehemaligen Heil- und Pflegeanstalt Pirna-Sonnenstein – De tentoonstelling op de zolderverdieping schetst de geschiedenis van de inrichting en documenteert de moord op patiënten in het kader van de „Aktion T4“ en het doden van concentratiekampgevangenen in 1941.
  • Gedenkbereich im Keller – In de voormalige moordruimtes herinneren sporen van de gaskamer en het crematorium en een herdenkingsruimte met 22 biografieën aan de vermoorde mensen.
Opgericht
2000
Beheerder
Stiftung Sächsische Gedenkstätten
Directie
Dr. Boris Böhm
Bezoekers per jaar
ca. 10.927 (2013)

Toegangsprijzen & kortingen

De toegang is gratis.

Toegang en openbare zaterdagrondleiding gratis (donaties welkom). Groepsrondleiding (ca. 2 uur) € 50, voor scholen en onderwijsinstellingen gratis.

Toegankelijkheid

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.

Kinderen & gezin

Beperkt geschikt voor kinderenAanbevolen vanaf 14 jaar

    Gedenkplaats; aanbevolen minimumleeftijd 14 jaar, projectdagen voor schoolklassen vanaf leerjaar 8.

    Bereikbaarheid & parkeren

    Met het openbaar vervoer

    Landratsamt

    Vanaf het station of het busstation (ZOB) Pirna met stadsbus H/S of streekbus 241, 245, 246 naar „Landratsamt“, dan de straat Schloßpark volgen; of ca. 45 min. lopen via de kunstroute „Denkzeichen“ (ca. 2 km).

    Met de auto

    Betaald parkeren

    Betaald parkeerterrein vlak bij de gedenkplaats (houd € 3 gepast klaar om uit te rijden). In de straat Schloßpark geldt een parkeerverbod; touringcars alleen om uit te stappen, parkeren op Elbeparkplatz Altstadtseite P6 of langparkeerterrein Gartenstraße.

    Met de auto via de A 17, afrit Pirna, dan B 172a en B 172 richting Pirna-Sonnenstein.

    Route plannen

    Service & horeca

    • Café: niet aanwezig
    • Restaurant: niet aanwezig

    Snack- en drankautomaat ter plaatse.

    Evenementen & zaalverhuur

    Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.

    Je bezoek plannen

    Rondleidingenja · duur ca. 60 min.
    Aanbod voor scholenja
    Goed om te wetenOpenbare rondleiding op zaterdag om 14.00 uur (ca. 60 min., zonder aanmelding, verzamelen bij de ingang). Groepsrondleidingen (ca. 2 uur) en projectdagen na aanmelding; rondleiding in eenvoudige taal (ca. 3 uur, max. 15 personen), vooral voor het speciaal onderwijs en beroepsscholen.

    Musea in de buurt

    Ook te vinden onder