Kreismuseum Wewelsburg

Actuele tentoonstellingen

Over het museum

De Wewelsburg boven het dal van de Alme werd van 1603 tot 1609 gebouwd als nevenresidentie voor de Paderbornse prins-bisschop Dietrich von Fürstenberg – als gesloten driehoekig complex in de stijl van de Weserrenaissance, op de plek van een middeleeuwse burcht. Na verwoestingen in de Dertigjarige Oorlog werd het slot herbouwd; in 1802 kwam het aan Pruisen. In 1924/25 kocht de Kreis Büren het complex, richtte er een jeugdherberg in en opende op 31 mei 1925 het Kreisheimatmuseum (districtsstreekmuseum).

Na een bezoek van Heinrich Himmler in 1933 pachtte de SS de burcht in 1934 en wilde er een ideologisch centrum van maken. Voor de verbouwingen werden gevangenen ingezet uit het speciaal daarvoor opgerichte concentratiekamp Niederhagen; minstens 1.285 van hen kwamen om het leven. Na een poging van de SS om de burcht op te blazen brandde die in 1945 uit; na de herbouw ging hij in 1950 opnieuw open als museum en jeugdherberg.

In 1982 ontstond in het voormalige SS-wachtgebouw een eerste documentatie over de nazitijd, in 1996 in het slot het Historisches Museum des Hochstifts Paderborn, dat de geschiedenis van het prinsbisdom vertelt van de prehistorie tot 1802. In 2010 opende de Erinnerungs- und Gedenkstätte Wewelsburg 1933–1945 met de vaste tentoonstelling ‘Ideologie und Terror der SS’, die de geschiedenis van de SS uitgebreid belicht en haar slachtoffers herdenkt.

Sinds 2024 vult de GeDenkOrt in de vroegere gevangenenkeuken van KZ Niederhagen het aanbod aan. Het Kreismuseum is eigendom van de Kreis Paderborn en vierde in 2025 zijn 100-jarig bestaan.

Hoogtepunten

• Slotcomplex in Weserrenaissance-stijl met een tot op heden gesloten driehoeksvorm
• Vaste tentoonstelling ‘Ideologie und Terror der SS’ in het voormalige SS-wachtgebouw
• Noordertoren met de voormalige SS-ruimtes, toegankelijk tijdens de rondgang door de herdenkingsplaats
• De zogenaamde heksenkelder, de originele plek van heksenverhoren in 1631
• Originele smederij Balkenhol met demonstraties in het Historisches Museum
• GeDenkOrt in de vroegere gevangenenkeuken van KZ Niederhagen

Vaste collectie

• Ideologie und Terror der SS – De vaste tentoonstelling van de herdenkingsplaats toont op 850 m² de geschiedenis van de SS en van KZ Niederhagen en herdenkt de slachtoffers; te zien zijn onder meer gevangeniskleding en een zakagenda van Himmler.
• Historisches Museum des Hochstifts Paderborn – Rondgang door de geschiedenis van het prinsbisdom Paderborn van de steentijd tot 1802, met de geschiedenis van de burcht, het dagelijks leven in stad en land, heksenvervolging en de natuurlijke historie van de regio.
• GeDenkOrt – Tentoonstelling in de zijvleugel van de vroegere gevangenenkeuken van KZ Niederhagen over het kampterrein en gedwongen migratie in de 20e eeuw; voor individuele bezoekers elke derde zaterdag van de maand open.

Opgericht

1925

Beheerder

Kreis Paderborn

Directie

Kirsten John-Stucke

Bezoekers per jaar

ca. 108.215 (2025)

Toegangsprijzen & kortingen

De prijzen gelden voor het Historisches Museum des Hochstifts Paderborn; de vaste tentoonstelling ‘Ideologie und Terror der SS’ in de herdenkingsplaats, de GeDenkOrt en de tijdelijke tentoonstellingen in de tentoonstellingsruimte zijn gratis. Openbare rondleidingen € 3 per persoon, rondgangen voor gezinnen met kinderen vanaf 6 jaar € 2 (telkens zonder extra toegangsprijs). Met gezinspassen van omliggende gemeenten en de Paderborn Karte 50 % korting, met een aantal gasten- en kuurkaarten ‘2 voor 1’; gasten van de jeugdherberg Wewelsburg betalen € 1. Gratis toegang onder meer voor leden van de vriendenvereniging, met de Ehrenamtskarte NRW (vrijwilligerspas) en voor leden van ICOM en de Museumsbund. Met je toegangskaartje krijg je eenmalig 20 % korting in Kloster Dalheim (en omgekeerd). Betalen kan contant, met pinpas of creditcard.

Toegankelijkheid

• Deels rolstoeltoegankelijk
• Lift
• Aangepast toilet
• Gehandicaptenparkeerplaats
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten
• Rondleidingen in gebarentaal
• Informatie in eenvoudige taal
• Audiodescriptie: geen informatie

Beide tentoonstellingen zijn met hulp van het museumpersoneel grotendeels toegankelijk; niet bereikbaar zijn in het Historisches Museum de kerker en de kelderruimte in de zuidoostvleugel, en in de herdenkingsplaats de grafkelder. Beide ingangen via hellingbanen (in het Historisches Museum wordt de hellingbaan indien nodig neergelegd); met zeer grote elektrische rolstoelen kan het krap worden. Invalidenparkeerplaats op het voorplein van de burcht. Multisensorische rondgangen met tastmodellen voor blinde en slechtziende mensen, elk halfjaar rondleidingen in Duitse Gebarentaal, audiotours ook in eenvoudige taal. Blindengeleidehonden toegestaan, andere dieren niet.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Gezinsrondleidingen & workshops
• Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour
• Doe- en voelstations
• Kinderfeestjes

In het Historisches Museum begeleidt mascotte Falko (een torenvalk) kinderen langs stations om uit te proberen en rond te snuffelen; ontdekkingstocht en ontdekkerstas voor gezinnen met kinderen vanaf 6 jaar, openbare gezinsrondgang (vanaf 6 jaar), vakantieactiviteiten, kinderfeestjes en programma's voor kinderdagverblijven. De herdenkingsplaats mogen kinderen pas vanaf 14 jaar alleen bezoeken, jongere kinderen alleen onder begeleiding van een ouder of voogd; het Historisches Museum heeft geen leeftijdsgrens.

Bereikbaarheid & parkeren

Service & horeca

• Café
• Restaurant
• Museumwinkel
• Garderobe
• Kluisjes

Burgcafé met eenvoudige Duitse keuken, koffie en gebak in het voormalige wachtgebouw aan het voorplein van de burcht (di–do en zo 11.30–21.00 uur, vr/za tot 22.00 uur, ma gesloten). Museumwinkels in beide afdelingen en een webshop. Gratis garderobe en kluisjes, leenparaplu's bij regen.

Evenementen & zaalverhuur

• Ruimtes te huur
• Zakelijke evenementen
• Bruiloften / trouwceremonies: niet aanwezig

Tot 200 personen.

Te huur is de toegankelijke Burgsaal (200 m², tot 200 personen) op de begane grond van de burcht voor congressen, workshops en evenementen, met concertvleugel, techniek en wifi; catering via het Burgcafé of de jeugdherberg. Bruiloften, opbaringen en dansfeesten zijn niet mogelijk.

Je bezoek plannen