Molenmuseum De Valk

Over het museum

Op de wallen van Leiden draaiden ooit 19 windmolens; De Valk is de enige die bewaard is gebleven. Op de plek op het Valkenburger Bolwerk stond vanaf 1611 een standerdmolen, die in 1667 plaatsmaakte voor een houten stellingmolen. In 1743 stond de stad een hogere nieuwbouw in steen toe: de romp van de nu 29 meter hoge molen werd in slechts drie maanden gebouwd. In de onderste verdiepingen lagen woningen voor twee gezinnen en een paardenstal; er werd pas vanaf de vierde verdieping gemalen.

In 1869 kocht molenaar Pieter van Rhijn de molen; na zijn dood zetten zijn weduwe en later zoon Willem het bedrijf voort, dat tot ver in de 20e eeuw meel leverde, op het laatst met elektrisch aangedreven maalstenen. In de Tweede Wereldoorlog diende de molen korte tijd als observatiepost; in de Hongerwinter werd hier ook in het geheim graan gemalen en werd veel houtwerk als brandstof opgestookt. In 1947 liet de gemeente de zwaar beschadigde molen grondig restaureren.

Na de dood van Willem van Rhijn, de laatste molenaar, werd De Valk op 2 juni 1966 gemeentelijk museum. De basis vormden de nalatenschap van de familie en een grote verzameling molengereedschap van de Vereniging De Hollandsche Molen; later kwamen er modellen en een rosmolen op het buitenterrein bij. Tegenwoordig hoort het museum bij Erfgoed Leiden en Omstreken. De molen kan weer malen en de wieken draaien regelmatig.

Hoogtepunten

• Enige bewaard gebleven stadsmolenaarswoning van Nederland met origineel meubilair van rond 1900
• Stelling op 14 meter hoogte met uitzicht over Leiden
• Werkend maalwerk met maalstenen en luiwerk tot aan de luizolder
• Molenmodellen van torenmolen tot houtzaagmolen en de tentoonstelling “De molen, het symbool van Holland”
• Kamwiel met ingesneden jaartal 1697, bij de bouw in 1743 hergebruikt
• Rosmolen op het buitenterrein

Vaste collectie

• De molen, het symbool van Holland – Tentoonstelling over drie verdiepingen over gereedschap, molenbouw, het Leidse molenaarsgilde en de stadsmolens en over de geschiedenis van het malen van graan, met modellen van verschillende molentypen.
• Molenaarswoning – De woonvertrekken van molenaarsfamilie Van Rhijn op de begane grond met keuken, woonkamer en salon, grotendeels bewaard in de staat van rond 1900.

Opgericht

1966

Beheerder

Erfgoed Leiden en Omstreken (Gemeente Leiden)

Toegangsprijzen & kortingen

Gratis met Museumkaart, ICOM-pas en Leidse Sleutelpas. De Museumkaart wordt in het museum niet verkocht.

Toegankelijkheid

• Rolstoeltoegankelijk: niet aanwezig
• Lift: niet aanwezig
• Aangepast toilet: geen informatie
• Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
• Hulphonden welkom: geen informatie
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: geen informatie

Door de steile trappen niet rolstoeltoegankelijk en niet geschikt voor mensen die slecht ter been zijn; het museum raadt aan achterwaarts en met de leuning naar beneden te gaan. Online is een virtuele 3D-tour door de molen beschikbaar.

Kinderen & gezin

• Kinderwagenvriendelijk: niet aanwezig

Kinderen t/m 5 jaar gratis; zij moeten onder toezicht van volwassenen blijven. Krappe ruimtes en steile trappen. Bij schoolrondleidingen mogen kinderen soms aan het kruirad draaien, waarmee de kap op de wind wordt gezet.

Bereikbaarheid & parkeren

Service & horeca

Eten en drinken is in de molen niet toegestaan.

Evenementen & zaalverhuur

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.

Je bezoek plannen