
Museum De Wachter
Museummolen in Zuidlaren met koren-, olie- en specerijmolen, een grote stoommachineverzameling, bakkerij en historische werkplaatsen – allemaal in bedrijf.
Over het museum
Egbert van Bon liet de windmolen De Wachter aan de Zuidlaarder Vaart in 1851 bouwen, betaald met de bruidsschat van zijn vrouw Anna Bazuin; de molenaarsfamilie Van Bon had daarvoor al een molen in het naburige Midlaren. De achtkantige, met riet gedekte stellingmolen deed dienst als boekweit- en oliemolen.
In 1895 nam de Zuidlaarder familie Medendorp de molen over en mechaniseerde de olieslagerij en specerijmolen om de opkomende industriële concurrentie het hoofd te bieden: in 1898 kwamen er twee stoominstallaties bij, waarvan er één stroom opwekte – decennia voordat Zuidlaren in 1921 op het elektriciteitsnet werd aangesloten. In de jaren 1920 werden olieslagerij en specerijmolen toch stilgelegd en de stoommachines ontmanteld; in 1950 legde molenaar Medendorp ook de korenmolen stil, waarna De Wachter in verval raakte.
Tegenwoordig beheert de Stichting De Wachter de in 1968 gerestaureerde molen als museum voor ‘werkend’ industrieel erfgoed. In een aanbouw in de stijl van rond 1900 kregen een ambachtelijke bakkerij met bakkerswinkel, een molenmakerswerkplaats en de koloniale winkel ‘De vier geslachten’ uit Noordlaren een plek. In 2006 volgde een tweede aanbouw, de ‘Werkplaats Dieks Dele’, met wagenmakerij, klompenmakerij, smederij en de stoommachine van een zuivelfabriek uit Wommels; sinds 2010 zijn op de bovenverdieping gebruiksvoorwerpen uit boerderij, ambacht en huishouden te zien, en daarnaast mechanische muziekinstrumenten.
Zo’n 190 vrijwilligers runnen het museum zonder betaald personeel. Het doel is om molen, stoommachines en werkplaatsen in bedrijf te laten zien; de producten die in de molen worden gemaakt, worden in de museumwinkel verkocht.
Hoogtepunten
- Molen uit 1851 die koren-, olie- en specerijmolen combineert en tot aan de stelling te bezoeken is
- Volgens het museum de op één na grootste stoommachineverzameling van Nederland, op zaterdag onder stoom
- Olieslagerij waar lijnolie uit lijnzaad wordt geslagen
- Bakkerij met historische steenoven en bakkerswinkel
- Raderstoomboot ‘De Jonge Wachter’ voor tochtjes naar het Zuidlaardermeer
- Mechanische muziekinstrumenten zoals orchestrion en pianola
Vaste collectie
- Werkplaats Dieks Dele – Aanbouw met wagenmakerij, klompenmakerij en smederij uit de regio en de stoommachine van een zuivelfabriek; op de bovenverdieping gebruiksvoorwerpen en mechanische muziekinstrumenten.
- Molen De Wachter – Te bezoeken molen met maalwerk voor koren, olieslagerij en specerijmolen, plus een winkelinrichting uit grootmoeders tijd en een molenmakerswerkplaats.
- Beheerder
- Stichting De Wachter
Toegangsprijzen & kortingen
| Volwassenen | € 7,50 |
|---|---|
| Kinderen & jongeren | € 4gratis t/m 5 jaar · Kinderen van 6 t/m 11 jaar € 4, t/m 5 jaar gratis. |
| Senioren | –Geen seniorenkorting vermeld. |
| Groepen (vanaf 10 pers.) | € 15 p.p.Middagarrangement vanaf 10 personen (wo–za) met koffie, molenbol, molenbezoek, drankje en bezoek aan Dieks Dele € 15 per persoon; op zaterdag dagarrangement incl. lunch en boottocht € 40. Scholen: rondleiding door de molen € 4 per kind, combinatie met speurtocht of Canon-rondleiding € 5. |
| Rondvaart met de raderstoomboot ‘De Jonge Wachter’ | € 10Alleen op zaterdag (woensdag op afspraak), kinderen 6–11 jaar € 4, t/m 5 jaar gratis; maximaal 12 personen. |
| Donateurskaart | € 20Gratis toegang voor donateurs. |
Gratis met de Drentse Museumpas en voor donateurs; geen toeslagen bij evenementen. Tickets alleen aan de kassa (ingang bij de molen). Er wordt niet vermeld dat de Museumkaart geldig is.
Toegankelijkheid
- Rolstoeltoegankelijk: geen informatie
- Lift: geen informatie
- Aangepast toilet: geen informatie
- Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
- Hulphonden welkom: geen informatie
- Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
- Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
- Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
- Audiodescriptie: geen informatie
Er is geen informatie over toegankelijkheid beschikbaar. Huisdieren zijn niet toegestaan in het museum.
Kinderen & gezin
Erg geschikt voor kinderen & gezinnen
| Toegang kinderen | gratis t/m 5 jaar |
|---|
- Gezinsrondleidingen & workshops
Nieuw is een kleine stoomtreinbaan waarop kinderen mee kunnen rijden. Ter afsluiting van het seizoen is er de actiedag ‘Oktobermaand Kindermaand’ (10 oktober 2026). Voor schoolklassen is er een speurtocht door de collectie op de zolder van de Barkhof.
Bereikbaarheid & parkeren
Met het openbaar vervoer
Brink (Zuidlaren)
Buslijnen 51 (Groningen–Assen) en 5 (Groningen–Annen) met halte aan de Brink in Zuidlaren; de Qliner 300 (Groningen–Emmen) stopt aan de N34. Plan je reis met bestemming ‘de Wachter Zuidlaren’ via 9292.
Met de auto
Gratis parkeren
Gratis eigen parkeerterrein tussen de molen (Havenstraat) en het nieuwe gebouw aan het Bolwerk.
Navigatieadres Bolwerk 11, Zuidlaren. Goed bereikbaar per fiets en te voet via het knooppuntennetwerk; boten kunnen aanleggen in de haven voor de molen (geen eigen steiger).
Route plannenService & horeca
- Café
- Museumwinkel
In de molenbakkerij krijg je versgezette koffie, limonade en gebak uit de eigen steenoven; in de winkel meel, lijnolie, specerijen en zeep uit eigen productie.
Evenementen & zaalverhuur
- Ruimtes te huur
Volgens de website kunnen zalen en ruimtes worden gehuurd; details op aanvraag via info@dewachter.nl.
Aanvragen & detailsJe bezoek plannen
| Rondleidingen | ja |
|---|---|
| Aanbod voor scholen | ja |
| Goed om te weten | Op zaterdag zetten vrijwilligers meerdere grote stoommachines onder stoom; in smederij, bakkerij en olieslagerij zijn demonstraties. Rondleidingen voor groepen en scholen na reservering (reserveringen@dewachter.nl), ook buiten de openingstijden; schoolrondleiding door de molen tot 75 minuten, met speurtocht op de zolder van de Barkhof tot 2 uur. |




