Elisabeth Weeshuis Museum
Stadsmuseum van Culemborg in het oudste speciaal als weeshuis gebouwde pand van Nederland, met portretten van graven, interieurs en een tuin.
Alleen afzonderlijke secties laten voorlezen
Over het museum
Het museum is gevestigd in het Elisabeth Weeshuis aan de Herenstraat in Culemborg. Elisabeth van Culemborg, een van de rijkste vrouwen van haar tijd, liet na haar overlijden in 1555 een groot erfgoed na en bepaalde in haar testament dat een groot deel ten goede moest komen aan de armen. Daarvan werd een weeshuis gebouwd, dat in 1560 klaar was en met een hoog startkapitaal werd uitgerust – het geldt als het eerste gebouw van Nederland dat speciaal voor dit doel werd gebouwd.
Tussen 1560 en 1952 groeiden hier meer dan 700 kinderen op. Het huis was grotendeels zelfvoorzienend, met wasplaats, bakhuis, brouwerij, binnenplaats, moestuin en boomgaard. Jongens en meisjes leefden gescheiden en het dagelijks leven volgde een streng ritme. Sinds 1928 is hier bovendien het stadsmuseum van Culemborg gevestigd.
Tegenwoordig loopt de route door negen zalen: een historische keuken en de protectorenkamer, de vroegere eetzaal van de meisjes met een imposant drieluik, een gewelfde kelder met speelmogelijkheden, de spinzaal met Elisabeth van Culemborg en een slaapzaal waar voormalige weeskinderen in geluidsopnamen vertellen over hun tijd. De collectie omvat een portrettengalerij van de graven en gravinnen van Culemborg, paneelschilderijen uit de 16e eeuw, de „Aanbidding der herders“ van Paulus Moreelse, kunst uit Culemborgse kerken, fotocollecties en voorwerpen uit het dagelijks leven. Een tuin naast het huis maakt het bezoek compleet.
Hoogtepunten
- Portrettengalerij van de graven en gravinnen van Culemborg
- „Aanbidding der herders“ van Paulus Moreelse
- Origineel bewaarde ruimtes, zoals de regentenkamer
- Slaapzaal met herinneringen van voormalige weeskinderen
- Museumcafé met tuinterras
Vaste collectie
- Rundgang durch das Waisenhaus – Negen zalen met een historische keuken, protectorenkamer, eetzaal, gewelfde kelder, spinzaal en slaapzaal vertellen over het leven van de weeskinderen en over Elisabeth van Culemborg.
- Sammlung zur Stadtgeschichte – Portretten van graven, schilderijen uit de 16e en 17e eeuw, kerkkunst, foto's en alledaagse voorwerpen tonen de geschiedenis van Culemborg.
- Opgericht
- 1928
- Directie
- Dirk Janse
Toegangsprijzen & kortingen
| Volwassenen | € 12,50 |
|---|---|
| Met korting | € 6studenten |
| Kinderen & jongeren | € 6gratis t/m 4 jaar · Kinderen en jongeren van 5 tot en met 17 jaar € 6; tot en met 4 jaar gratis. |
| Studenten | € 6 |
| Groepsrondleiding (ca. 1 uur, max. 20 personen) | € 65Bovenop de toegang; minimaal twee weken van tevoren aanvragen. |
Gratis met Museumkaart, Rembrandtkaart, ICOM-kaart en voor Museumvrienden. De Museumkaart is aan de kassa verkrijgbaar.
Toegankelijkheid
- Rolstoeltoegankelijk
- Lift
- Aangepast toilet
- Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
- Hulphonden welkom
- Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
- Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
- Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
- Audiodescriptie: geen informatie
De eerste en tweede verdieping zijn met de lift bereikbaar, de kelder en de spinzaal met een traplift. Rolstoeltoegankelijk toilet op de begane grond; hulphonden zijn toegestaan.
Kinderen & gezin
Erg geschikt voor kinderen & gezinnen
| Toegang kinderen | gratis t/m 4 jaar |
|---|
- Gezinsrondleidingen & workshops
- Doe- en voelstations
Voor gezinnen zijn er een dobbelspel, verkleden als weeskind en andere meedoenactiviteiten; in de gewelfde kelder mag je zelf uitproberen waarmee de kinderen vroeger hun tijd verdreven.
Bereikbaarheid & parkeren
Met het openbaar vervoer
Bahnhof Culemborg
Vanaf station Culemborg is het 15 tot 20 minuten lopen.
Met de auto
Parkeerplaats aanwezig
Het museum ligt in het autoluwe centrum (toegang alleen met ontheffing). Je parkeert op de parkeerplaatsen rond het stadscentrum; het dichtstbijzijnde is parkeerplaats Het Hof, op enkele minuten lopen.
Voer in de navigatie niet het adres van het museum in, maar een van de parkeerplaatsen. Met de fiets: bij fietsknooppunt 42, via de Havendijk en Achterstraat naar de Herenstraat; e-bikes kun je voor het huis gratis opladen.
Route plannenService & horeca
- Café
- Museumwinkel
Museumcafé met koffie, thee, lokale lekkernijen en kleine lunchgerechten, bij mooi weer ook in de weeshuistuin. De museumshop (boeken, cadeaus over de stads- en weeshuisgeschiedenis) is tijdens de openingstijden ook zonder museumbezoek toegankelijk.
Evenementen & zaalverhuur
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
Je bezoek plannen
| Rondleidingen | ja · duur ca. 60 min. |
|---|---|
| Aanbod voor scholen | ja |
| Goed om te weten | Groepsrondleidingen met gids (max. 20 personen) alleen na aanmelding via info@weeshuismuseum.nl. Voor basisscholen zijn er vijf programma's met een inleidingsles op school en een les in het museum (elk 90 minuten, € 97,50 per programma). |



