MuseumsAtlasOntdek musea wereldwijd.
Valuta
Historisch Centrum Leeuwarden
Foto: Nykle · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Historisch Centrum Leeuwarden

Stadsarchief en historisch centrum van Leeuwarden met een gratis tentoonstelling over de stadsgeschiedenis, een portrettengalerij en een schatkamer.

OpeningstijdenGratis toegang Rolstoeltoegankelijk

Actuele tentoonstellingen

30 mei 2026 – 8 november 2026

Nooit gebouwd Leeuwarden

Ontwerpen, maquettes en structuurplannen voor bouwwerken die in Leeuwarden nooit zijn gerealiseerd – van een fontein van Theo van Doesburg tot een derde kantoortoren van Abe Bonnema.

Over het museum

Het Historisch Centrum Leeuwarden ontstond in 2001 uit het Gemeentearchief, het wettelijke archief van het Leeuwarder stadsbestuur, waarvan de oudste oorkonde uit de 13e eeuw stamt. In de loop der tijd kwamen daar archieven van stedelijke instellingen, kerken, bedrijven, families en verenigingen bij, waardoor het archief uitgroeide tot een informatiecentrum voor de stadsgeschiedenis.

In 2005 nam het HCL het beheer van de gemeentelijke kunstcollectie over, in 2007 volgden het Pier Pander Museum en de Pier Pander Tempel in de Prinsentuin. In oktober 2007 betrok het centrum zijn nieuwbouw aan de Groeneweg aan de rand van de Prinsentuin. In 2009 werd het een van de archeologische steunpunten van de provincie, en sinds 2010 beheert het ook de scheve toren Oldehove, die als museum is ingericht.

In het eigen gebouw toont het HCL de vaste tentoonstelling ‘Verhalen van Leeuwarden’ met archiefstukken, schilderijen en archeologische vondsten uit meer dan duizend jaar stadsgeschiedenis, een portrettengalerij van bekende Leeuwarders, een alleen met rondleiding toegankelijke schatkamer in het depot en regelmatig wisselende tentoonstellingen. In de studiezaal zijn de bibliotheek en de beeldcollectie te raadplegen, waaronder de complete Leeuwarder Courant sinds 1752 en honderdduizenden foto’s, plattegronden en bouwtekeningen. Het HCL is een instelling van de gemeente Leeuwarden.

Hoogtepunten

  • Vaste tentoonstelling ‘Verhalen van Leeuwarden’ over meer dan 1000 jaar stadsgeschiedenis, met introductiefilm
  • Schatkamer in het depot met curiosa zoals resten van de kermisbrand van 1842 (alleen met rondleiding)
  • Archeologische vondsten uit Leeuwarden, deels om aan te raken
  • Portrettengalerij met zo’n 50 bekende Leeuwarders, zoals Mata Hari en Lawrence Alma-Tadema
  • Complete Leeuwarder Courant sinds 1752 in de studiezaal

Vaste collectie

  • Verhalen van Leeuwarden – Archiefstukken, objecten, schilderijen en bodemvondsten voeren je in tien thema’s van de eerste terpen tot de moderne provinciehoofdstad.
  • Schatkamer – Ongeordende presentatie van bijzondere en curieuze stukken uit het depot, alleen toegankelijk tijdens rondleidingen.
  • Portrettengalerij – Metersbrede galerij met zo’n vijftig bekende Leeuwarders, van wie de levensverhalen digitaal worden verteld.
Opgericht
2001
Beheerder
Gemeente Leeuwarden
Directie
Meindert Seffinga

Toegangsprijzen & kortingen

De toegang is gratis.

Vaste en tijdelijke tentoonstellingen gratis toegankelijk. De door het HCL beheerde Oldehove en het Pier Pander Museum hebben eigen openingstijden en toegangsprijzen.

Toegankelijkheid

  • Rolstoeltoegankelijk
  • Lift: geen informatie
  • Aangepast toilet: geen informatie
  • Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
  • Hulphonden welkom: geen informatie
  • Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
  • Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
  • Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
  • Audiodescriptie: geen informatie

De publieksruimtes zijn goed toegankelijk voor rolstoel- en scootmobielgebruikers.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

  • Gezinsrondleidingen & workshops
  • Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour

Voor kinderen is er een speurtocht en een audiotour in de tentoonstelling ‘Verhalen van Leeuwarden’, plus ontdektochten langs familiewapens en gevelstenen; in oktober activiteiten rond de Kinderboekenmaand.

Bereikbaarheid & parkeren

Met het openbaar vervoer

Station Leeuwarden · 10 min. lopen

Vanaf station Leeuwarden ongeveer tien minuten lopen; ook bereikbaar met de stadsbus.

Met de auto

Parkeerplaats aanwezig · 1 min. lopen naar de ingang

Parkeergarage Oldehove op een minuut lopen; busparkeerplaats voor touringcars in de buurt.

Taxistandplaats bij het station.

Route plannen

Service & horeca

  • Museumwinkel
  • Kluisjes

Verkoop van publicaties over de Leeuwarder geschiedenis; kluisjes voor bezoekers van de studiezaal (jassen en tassen zijn daar niet toegestaan).

Evenementen & zaalverhuur

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.

Je bezoek plannen

Rondleidingenja
Audiotourja
Aanbod voor scholenja
FotograferenIn de studiezaal mogen archiefstukken van vóór 1900 zonder flits worden gefotografeerd; publiceren alleen met toestemming van de gemeentearchivaris
Goed om te wetenAudiotour bij de tentoonstelling ‘Verhalen van Leeuwarden’. De schatkamer is alleen met rondleiding toegankelijk; openbare schatkamerrondleidingen in oktober en november op zondag om 15.30 uur (gratis, aanmelden via Eventbrite). Groepsrondleidingen en stadswandelingen, ook in het Duits, op aanvraag.

Musea in de buurt

Ook te vinden onder