Hortus botanicus Leiden

Actuele tentoonstellingen

Over het museum

De Universiteit Leiden legde de Hortus in 1590 aan als leertuin; daarmee is het de oudste botanische tuin van Nederland. Bepalend voor de beginjaren was de botanicus Carolus Clusius, die hier genees- en sierplanten uit de hele wereld kweekte en een van de eerste grote tulpencollecties van Europa opbouwde.

In de eeuwen daarna werd de tuin meermaals uitgebreid. In de 18e eeuw verrees de Oranjerie, waarin de kuipplanten nog altijd overwinteren. In de 19e eeuw bracht de arts en natuuronderzoeker Philipp Franz von Siebold zo'n 700 in Europa onbekende planten uit Japan en China naar Leiden; enkele van zijn bomen groeien nog steeds in de tuin, en een eigen gedenktuin herinnert aan hem.

Op het terrein ligt ook de Oude Sterrewacht, die geldt als de oudste nog bestaande universiteitssterrenwacht ter wereld; de universiteit gebruikt de plek sinds 1633 voor de sterrenkunde. Sinds 2025 tonen Hortus en Sterrewacht daar samen een tentoonstelling over het ontstaan van het leven.

Nog altijd hoort de Hortus bij de Universiteit Leiden en staat hij in dienst van onderzoek, onderwijs en natuurbehoud. De collectie richt zich op planten uit Zuidoost- en Oost-Azië, Zuid-Europa en Zuid-Afrika, waaronder soorten die in het wild bijna zijn uitgestorven. Tropische en subtropische kassen, de Victoriakas met de reuzenwaterlelie en een klimaatbestendige mediterrane tuin vullen de historische tuindelen aan.

Hoogtepunten

• Reuzenwaterlelie (Victoria amazonica) in de Victoriakas
• Tropische kassen met orchideeën, bekerplanten en de jadeliaan
• Tulpenboom als oudste boom en de ginkgo, Boom van het Jaar 2024
• Japanse zelkova's uit de tijd van Von Siebold in de Von Siebold-gedenktuin
• Oude Sterrewacht met de tentoonstelling ‘Planten & Planeten’ en rondleidingen in de koepel
• Monumentale oranjerie uit de 18e eeuw

Vaste collectie

• Tropische kassen – Kassen met een tropisch klimaat, waar orchideeën, bekerplanten, varens en de reuzenwaterlelie gedijen.
• Wintertuin – Subtropische kas met een koeler, droger klimaat voor kuipplanten, vetplanten en vleesetende planten.

Opgericht

1590

Beheerder

Universiteit Leiden

Directie

Barbara Gravendeel (wissenschaftliche Direktorin), Tom Schreuder (kaufmännischer Direktor)

Bezoekers per jaar

ca. 271.595 (2025)

Toegangsprijzen & kortingen

Gratis met Museumkaart, en ook met ICOM-pas en als Vriend van de Leidse Hortus. Reserveren is niet nodig, online is goedkoper. De tentoonstelling ‘Planten & Planeten’ is inbegrepen bij het Hortus-ticket. Aan de kassa en in de winkel alleen pinnen, in het Grand Café ook contant. Museumkaart verkrijgbaar aan de kassa.

Toegankelijkheid

• Deels rolstoeltoegankelijk
• Lift: geen informatie
• Aangepast toilet
• Gehandicaptenparkeerplaats: niet aanwezig
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: geen informatie

Een groot deel van de tuin is toegankelijk met rolstoel of scootmobiel; niet bereikbaar zijn het Tropisch Terras, de loopbruggen in de tropische kas en de Wintertuin, de Victoriakas en paden met een zachte ondergrond (varentuin, Von Siebold-gedenktuin). Gratis rolstoelen bij de ingang (meerdere vooraf per e-mail reserveren), toegankelijk toilet bij de ingang. Geen invalidenparkeerplaatsen direct bij de Hortus; vier bij het Lipsiusgebouw (Cleveringaplaats 1) en één voor het Rijksmuseum van Oudheden. Twee keer per jaar rondleidingen in Nederlandse Gebarentaal door een dove gids, ook op aanvraag. In de kassen is het warm en vochtig.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Gezinsrondleidingen & workshops
• Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour
• Kinderwagenvriendelijk

Gratis speurboekjes aan de kassa: ‘Overlevers’ over vleesetende en oeroude planten (6–12 jaar), seizoensgebonden speurtochten en een boekje bij de tentoonstelling ‘Planten & Planeten’ (vanaf 7 jaar). Regelmatig knutselactiviteiten en workshops, maandelijks een Natuurclub voor kinderen van ongeveer 8 tot 12 jaar. Picknicken in de tuin mag, kindermenu in het Grand Café. Met de kinderwagen is het grootste deel van de tuin bereikbaar, maar niet de loopbruggen, het Tropisch Terras en de Victoriakas.

Bereikbaarheid & parkeren

Met de auto via de A44 (afrit 8 Leiden) of de A4 (afrit 7 Zoeterwoude-Dorp). Fietsen parkeer je aan het Rapenburg of in de fietsenstalling naast de ingang (met laadpunt voor e-bikes), doordeweeks ook in de Nonnensteeg. Aanlegplaats voor boten aan de Witte Singel na reservering vooraf per e-mail.

Service & horeca

• Café
• Museumwinkel
• Kluisjes

Hortus Grand Café in het entreegebouw (zelfde openingstijden als de tuin, lunch en kindermenu, tafel online reserveren) en Café Cosmos met terras en winkel bij de Oude Sterrewacht (wo–zo 11.00–16.00 uur). Hortuswinkel. Kluisjes in de entree van de Wintertuin. Eigen eten mag je in de tuin opeten, niet in de gebouwen.

Evenementen & zaalverhuur

• Ruimtes te huur
• Privéfeesten
• Zakelijke evenementen
• Bruiloften / trouwceremonies

Tot 200 personen.

Oranjerie uit de 18e eeuw (april–oktober; diner tot 160, receptie tot 200 personen; officiële trouwlocatie), Hortus Grand Café na sluitingstijd (25–90 personen) en de Tuinkamer in de Wintertuin voor bijeenkomsten (10–40). Te combineren met rondleidingen of workshops. Bruidsfoto's tijdens openingstijden na aanmelding zonder extra kosten.

Je bezoek plannen