Ir. D.F. Woudagemaal

Actuele tentoonstellingen

Over het museum

Omdat grote delen van Friesland in de 19e en vroege 20e eeuw in de winter steeds weer onder water stonden en de windmolens en sluizen het overtollige water niet meer aankonden, werden vanaf 1913 plannen ontwikkeld voor een groot stoomgemaal aan de oever van de toenmalige Zuiderzee bij Lemmer. De hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaat, Dirk Frederik Wouda, ontwierp het gebouw in 1917/18 in een zakelijk-traditionele vormentaal met invloeden van het rationalisme. Op 7 oktober 1920 stelde koningin Wilhelmina het gemaal in werking.

Vier grote stoommachines drijven acht centrifugaalpompen aan, die water uit de Friese boezem naar het huidige IJsselmeer pompen. Eerst werd gestookt met steenkool, later met turf en sinds 1967 met zware stookolie. Sinds de bouw van het elektrische Hooglandgemaal in Stavoren in 1967 springt het gemaal alleen nog bij extreem hoog water bij – maar het is tot op vandaag inzetbaar en wordt onderhouden door waterschap Wetterskip Fryslân. In 1947 kreeg het de naam van zijn ontwerper.

Het gebouw met zijn markante, zo'n 60 meter hoge schoorsteen is sinds 1977 een beschermd monument en werd in 1998 als technisch meesterwerk van de waterbouw op de UNESCO-werelderfgoedlijst geplaatst. In 2011 opende ernaast een modern bezoekerscentrum met een interactieve tentoonstelling over het Friese waterbeheer en klimaatverandering. Vrijwillige gidsen leiden van daaruit rond door de machinehal en het ketelhuis; op enkele dagen per jaar draait het gemaal als oefening op stoom.

Hoogtepunten

• Machinehal met vier grote stoommachines, vaak de ‘kathedraal van de stoom’ genoemd
• Rondleiding door machinehal en ketelhuis, inbegrepen bij het ticket
• Interactieve tentoonstelling over waterbeheer en klimaatverandering met VR-bril
• Panoramazaal met uitzicht over het IJsselmeer en de baai van Lemmer
• Stoomdagen, waarop het gemaal op stoom draait
• Smeedworkshops in de Gemaalsmederij

Vaste collectie

• Interaktive Ausstellung im Besucherzentrum – De tentoonstelling legt het Friese waterbeheer en de gevolgen van klimaatverandering uit; met puzzeltafel, VR-bril en filmzaal.

Beheerder

Stichting Ir. D.F. Woudagemaal (Eigentümer des Schöpfwerks: Wetterskip Fryslân)

Toegangsprijzen & kortingen

De Museumkaart is hier niet geldig. Het ticket is inclusief rondleiding en multimediatour. Met bibliotheekpas € 1 korting (één persoon per pas). Wie binnen twee maanden ook het Fries Museum bezoekt, krijgt op vertoon van het ticket 20% korting. Online tickets zijn momenteel niet verkrijgbaar, kaarten koop je aan de kassa; geen biljetten vanaf € 100, pinnen mogelijk.

Toegankelijkheid

• Rolstoeltoegankelijk
• Lift: geen informatie
• Aangepast toilet
• Gehandicaptenparkeerplaats
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: geen informatie

Bezoekerscentrum en gemaal zijn volgens het museum toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Invalidenparkeerplaatsen op het terrein tegenover het bezoekerscentrum. Honden zijn niet toegestaan, met uitzondering van assistentiehonden.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Gezinsrondleidingen & workshops
• Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour
• Doe- en voelstations

Kinderen lossen in het museum een zoekopdracht op rond oppermachinist Jelle en krijgen daarna een diploma als hulpmachinist. Interactieve tentoonstelling met puzzeltafel en VR-bril; in de vakanties zijn er activiteiten zoals voorlees- en knutseldagen, plus smeedworkshops voor kinderen vanaf 6 jaar.

Bereikbaarheid & parkeren

Het gemaal ligt iets buiten Lemmer aan de provinciale weg N359 (richting Balk), direct aan het IJsselmeer.

Service & horeca

• Café
• Museumwinkel

Koffie en thee in de glazen panoramazaal met uitzicht op het IJsselmeer (drankjes, gebak). Lunchpakket ‘Woudagemaal lunchtas’ voor een picknick in de omgeving (€ 17,25). Winkel met boeken, souvenirs en modelstoommachines. Twee natuurpaden rond het gemaal.

Evenementen & zaalverhuur

• Ruimtes te huur
• Privéfeesten
• Zakelijke evenementen
• Bruiloften / trouwceremonies

Tot 100 personen.

Panoramazaal voor 15–100 personen (vergaderingen van november tot maart ma–wo in overleg), ‘’t Stoomlokaal’ in een voormalige dienstwoning voor 5–20 personen het hele jaar. Officiële trouwlocatie van de gemeente Friese Meren; ook familiedagen en arrangementen op maat.

Je bezoek plannen