It Damshûs

Over het museum

De kern van het museum is het huisje „Dam-Hûske“: in 1958 werd de laatste stenen turfarbeiderswoning van Nij Beets met subsidie en veel vrijwilligerswerk van de dorpsbewoners steen voor steen afgebroken, op de huidige plek weer opgebouwd en met geschonken meubels en gereedschap uit die tijd ingericht. De naam gaat terug op de laatste bewoner, H. G. Dam.

Later kwamen er vijf nog eenvoudigere gereconstrueerde arbeiderswoningen bij, en een bezoekerscentrum met filmzaal. In 2000 verschenen op het twee hectare grote terrein vier landschapsbeelden die laten zien hoe de turfwinning het gebied heeft veranderd: moeras, afgraafgebied, turfputtenlandschap en polder. In 2003 werd het houten dorpskerkje „Houten Himeltsje“ nagebouwd, in 2006 het huis van de turfbaron, dat tegelijk als winkel en kroeg diende. Daarnaast zijn er een kleine werf, turfschuren en molens; in 2013 werden ingang, parkeerplaats en entreegebouw opnieuw aangelegd.

Het museum vertelt over het contrast tussen de rijke grondbezitters en de arme turfarbeiders; een film toont de sociale verhoudingen in het dorp. Tweede vestiging van de stichting is het Sudergemaal uit 1924, een van de eerste elektrische gemalen van Friesland, dat ook per historische turfboot bereikbaar is.

Hoogtepunten

• Gereconstrueerde turfarbeiderswoningen uit de periode 1863 tot 1920
• Film „armoe-werk-macht-strijd“ over de sociale verhoudingen in Nij Beets
• Huis van de turfbaron met winkel en kroeg, en het houten kerkje „Houten Himeltsje“
• Vier landschapsbeelden: moeras, afgraafgebied, turfputten en polder
• Sudergemaal uit 1924 met een tocht in de historische turfboot

Vaste collectie

• Torfarbeiterhäuschen und Haus des Torfbarons – Gereconstrueerde huisjes, winkel en kroeg tonen het wonen en werken van de turfgravers tussen 1863 en 1920.
• Sudergemaal – Het gemaal uit 1924 laat zien hoe het land na de turfwinning werd ontwaterd en bruikbaar gemaakt.

Beheerder

Stichting It Damshûs

Toegangsprijzen & kortingen

Prijzen voor het openluchtmuseum; het Sudergemaal kost apart € 2,50 (kinderen € 1).

Toegankelijkheid

• Deels rolstoeltoegankelijk
• Lift: geen informatie
• Aangepast toilet
• Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: niet aanwezig

Museum en Sudergemaal zijn grotendeels toegankelijk: brede gangen in het entreegebouw, hellingbanen bij de huisjes, overwegend verharde paden, rolstoel te leen. Het Sudergemaal heeft een helling vanaf de parkeerplaats en een eigen toilet voor mensen met een beperking. Voor mensen met een visuele beperking is het museum minder geschikt. Aangelijnde honden zijn op het terrein toegestaan.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Gezinsrondleidingen & workshops
• Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour

Voor scholen zijn er programma's over „Arm en rijk“ en waterbeheer, een prentenboek over het egelvrouwtje Styn en uitleenkisten. Kinderen zoeken met hun smartphone de QR-codes bij de huisjes en kunnen spelen met speelgoed uit rond 1900.

Bereikbaarheid & parkeren

Het museum ligt aan de Domela Nieuwenhuisweg in Nij Beets; het Sudergemaal (Ripen 3) is ook per turfboot vanaf het museum bereikbaar.

Service & horeca

• Café

In het huis van de turfbaron (winkel en kroeg) worden verfrissingen aangeboden; voor groepen zijn koffie, gebak en lunch in het museum te boeken.

Evenementen & zaalverhuur

Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.

Je bezoek plannen