
Museum De Heksenwaag
Museum in de Waag uit 1482 in Oudewater: bezoekers laten zich wegen op de historische heksenwaag en krijgen een certificaat dat ze geen heks zijn.
Alleen afzonderlijke secties laten voorlezen
Over het museum
De Waag van Oudewater werd in 1482 gebouwd als goederenweegschaal. Omdat de stad bekendstond als bijzonder eerlijk bij het wegen, verleende keizer Karel V haar in 1545 als enige stad van Europa het voorrecht om namens de keizer certificaten uit te geven. Mensen die van hekserij werden beschuldigd, lieten zich hier wegen; wie niet te licht werd bevonden, kreeg een “Certificaet van Weginghe” als bewijs dat hij geen heks kon zijn. Volgens de overlevering is in Oudewater nooit iemand als heks veroordeeld.
Het historisch onderzoek schetst een nuchterder beeld: wie zich werkelijk in Oudewater liet wegen, kwam meestal uit de omgeving, en het uitgeven van de certificaten was voor de stad ook een lucratieve zaak. Elders waren weegproeven in die tijd al lang omstreden, in Oudewater werden ze nog uitgevoerd. Tot de bezoekers behoorde ook prinses Beatrix, volgens het museum de laatste prinses die gewogen werd en later koningin werd.
Tegenwoordig is de waag een museum met vaste tentoonstellingen op de bovenste verdieping. De tentoonstelling “ANDERS?!” legt sinds juni 2024 een brug van de heksenvervolging naar hedendaagse vormen van uitsluiting en discriminatie, van de “digitale brandstapel” tot pesten. Een interactieve VR- en AI-installatie laat bezoekers het mechanisme van uitsluiting zelf ervaren. Wie wil, kan zich nog steeds op de waag van 1482 laten wegen en het certificaat mee naar huis nemen.
Hoogtepunten
- Historische heksenwaag uit 1482, waarop je je kunt laten wegen
- Certificaat “Certificaet van Weginghe” als aandenken
- Tentoonstelling “ANDERS?!” over uitsluiting toen en nu
- Interactieve VR/AI-installatie over het mechanisme van uitsluiting
- Gebouw uit 1482 midden in de binnenstad van Oudewater
Vaste collectie
- ANDERS?! – De tentoonstelling trekt lijnen van de historische heksenvervolging naar hedendaagse vormen van uitsluiting en discriminatie, zoals pesten en haat op internet.
- VR/KI-Installation – Met een interactieve installatie ervaren bezoekers zelf het proces van uitsluiting en praten ze met de figuren; een AI past het verloop en de reacties aan de individuele persoon aan.
Toegangsprijzen & kortingen
| Volwassenen | € 8,75 |
|---|---|
| Kinderen & jongeren | € 4,50gratis t/m 3 jaar · Kinderen van 4 t/m 11 jaar € 4,50; t/m 3 jaar gratis. |
| Groepen (vanaf 20 pers.) | € 7,75 p.p.Per volwassene vanaf 20 personen; kinderen van 4 t/m 11 jaar € 4. Touringcarbedrijven en scholen op aanvraag. |
| Groepsrondleiding met verhalen van de waagmeester | € 27,50Vast bedrag per groep, exclusief entree. |
| Eenmalige reserveringskosten voor groepen | € 12,50 |
Gratis met museumkaart. Reserveren kan online; voor groepen van meer dan 6 personen per e-mail.
Toegankelijkheid
- Deels rolstoeltoegankelijk
- Lift: geen informatie
- Aangepast toilet: geen informatie
- Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
- Hulphonden welkom
- Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
- Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
- Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
- Audiodescriptie: geen informatie
De begane grond is toegankelijk voor rolstoelgebruikers; de audiovisuele presentaties op de bovenste verdieping worden daar op verzoek op een scherm getoond. Rustige dieren zijn aan de lijn toegestaan.
Kinderen & gezin
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
Bereikbaarheid & parkeren
Met het openbaar vervoer
Busverbindingen naar Utrecht, Woerden en Gouda; Oudewater ligt aan de provinciale weg Gouda–Utrecht (buslijn 107).
Met de auto
Gratis parkeren
Gratis parkeren aan de rand van het centrum.
Met de auto vanaf de A12 via afrit 13 richting Oudewater; in het centrum is het museum aangegeven.
Route plannenService & horeca
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
Evenementen & zaalverhuur
- Ruimtes te huur
- Bruiloften / trouwceremonies
Trouwerijen onder het plafond uit de 16e eeuw; bij grote gezelschappen is een fotoreportage op de waag mogelijk. Prijzen en data in overleg per e-mail. Groepsarrangementen voor gezinnen, bedrijven en schoolklassen.
Aanvragen & detailsJe bezoek plannen
| Rondleidingen | ja |
|---|---|
| Aanbod voor scholen | ja |
| Goed om te weten | Het hoogtepunt is het wegen op de waag met certificaat. De website is beschikbaar in het Nederlands, Engels, Duits en Frans. Voor scholen zijn er materialen zoals een lesbrief en hulp bij werkstukken; groepen melden zich vooraf aan. |





