Museum van het Universitätsklinikum Heidelberg voor kunst van mensen met psychiatrische ervaring – van de 19e eeuw tot de hedendaagse outsider art.
28 juni 2026 – 31 januari 2027
De jubileumtentoonstelling stelt de vraag hoe je werken kunt tonen die vaak nooit voor een publiek bedoeld waren. Te zien zijn onder meer de gereconstrueerde pop van Katharina Detzel en nagedrukte fantasiebankbiljetten van Else Blankenhorn.
De basis van de collectie legde kunsthistoricus en psychiater Hans Prinzhorn, die als arts-assistent aan de psychiatrische universiteitskliniek in Heidelberg tussen 1919 en 1921 inrichtingen in het Duitstalige gebied vroeg om tekeningen, objecten en teksten van hun patiënten. Zo groeide de oudere studiecollectie van de kliniek met enkele duizenden werken. Zijn in 1922 verschenen boek ‘Bildnerei der Geisteskranken’ maakte de collectie internationaal bekend en werd een belangrijke inspiratiebron voor de surrealisten.
In de nazitijd werden werken uit de collectie misbruikt: in 1938 dienden ze in de reizende tentoonstelling ‘Entartete Kunst’ als denigrerend vergelijkingsmateriaal voor de moderne kunst. Na de oorlog raakte de collectie grotendeels in de vergetelheid, tot Harald Szeemann in 1963 een selectie toonde in de Kunsthalle Bern en er meer tentoonstellingen in binnen- en buitenland volgden.
In 2001 kreeg de collectie een eigen museum in een verbouwde voormalige collegezaal van de neurologie op het terrein van het Altklinikum in Bergheim – mede als antwoord op plannen om de collectie aan Berlijn af te staan. Het historische bestand omvat zo’n 8.000 werken uit de periode 1840–1945, waaronder werk van August Natterer, Else Blankenhorn en Adolf Wölfli. Sinds 1980 komt er doorlopend werk van hedendaagse mensen met psychiatrische ervaring bij, zodat de collectie nu ongeveer 40.000 werken telt.
Sinds 2020 geeft een vaste collectie met zo’n 120 werken een overzicht; daarnaast zijn er jaarlijks twee tot drie thematische tijdelijke tentoonstellingen. Het museum ziet zich ook als onderzoeksinstelling en wil bijdragen aan het doorbreken van het stigma rond psychische aandoeningen; een uitbreiding is gepland.
| Volwassenen | € 10 |
|---|---|
| Met korting | € 7Studenten, leerlingen in een beroepsopleiding, mensen met een ernstige handicap vanaf GdB 50, medewerkers van psychiatrische instellingen, houders van de ArtCard |
| Kinderen & jongeren | gratisgratis t/m 14 jaar · Kinderen t/m 14 jaar en scholieren van 14 tot 18 jaar gratis. |
| Senioren | –Geen seniorenkorting vermeld. |
| Mensen met een beperking | € 7Korting vanaf GdB 50. |
| Studenten | € 7Studenten van de Universiteit Heidelberg gratis. |
| Groepen | –Groepen vanaf 10 personen graag vooraf per e-mail of telefoon aanmelden. |
| Toegang alleen vaste collectie (als er geen tijdelijke tentoonstelling loopt) | € 7Gereduceerd € 5 |
Gratis toegang onder meer met de Heidelberg-Pass, Kulturpass (Kulturparkett Rhein-Neckar), ICOM-kaart, voor leden van de Freunde der Sammlung Prinzhorn, FSJ/BFD-vrijwilligers, medewerkers van de universiteitsklinieken Heidelberg en Mannheim en patiënten van de psychiatrische universiteitskliniek Heidelberg; met de HeidelbergCard eenmalig gratis.
Het museum is volgens eigen opgave niet toegankelijk voor mensen met een beperking. Website met informatie in eenvoudige taal (Leichte Sprache).
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
Altes Hallenbad
Halte Altes Hallenbad (lijnen 21, 26, 34, 35) of Bismarckplatz (o.a. lijnen 5, 32, 33), telkens een paar minuten lopen.
Parkeerplaats aanwezig
Parkeergarage P15 van het ziekenhuis in de Thibautstraße.
Met de auto via de A 656 richting Heidelberg, langs de Neckaroever en na de onderdoorgang onder de brug bij de verkeerslichten rechtsaf de Thibautstraße in (bewegwijzering P15/Psychiatrie).
Route plannenMuseumcafé in het naastgelegen gebouw (voormalige cafetaria van het Zentrum für Psychosoziale Medizin), ma–vr 10.30–14.00 uur. Museumwinkel met publicaties.
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd – vraag het rechtstreeks na bij het museum.
| Rondleidingen | ja · duur ca. 60 min. |
|---|---|
| Goed om te weten | Tijdens tijdelijke tentoonstellingen openbare rondleidingen op zondag om 11.30 uur en woensdag om 17.30 uur, gratis (entree apart), zonder aanmelding. Groepsrondleidingen (max. 20 personen, ca. 1 uur) op afspraak, ook in het Engels en Frans; boeken via tel. 06221 56-318318. |
Cookies helpen je deze website te gebruiken. Kaart en statistieken laden we alleen met jouw toestemming.