Südharzer Eisenhüttenmuseum und Königshütte
Industrieel monument van nationale betekenis: de rondleiding over het terrein van de Königshütte uit 1733 eindigt in het ijzerhuttenmuseum in het voormalige proefhuis.
Alleen afzonderlijke secties laten voorlezen
Over het museum
Met de bouw van de Königshütte in Bad Lauterberg werd in 1733 begonnen; zij groeide uit tot de grootste ijzerhut in het keurvorstendom Hannover. Zij leverde gegoten en gesmede producten en was ook buiten de regio bekend, onder meer om de draad waarvan 's werelds eerste gedraaide staalkabel werd gemaakt. Kort voor 1820 begon een tweede bouwfase, waarin ook de oude hoogovenhut werd afgebroken en door een nieuwe vervangen. Uit die tijd dateren de meeste bewaard gebleven gebouwen; slechts enkele gaan terug op de oprichtingstijd. De productie van gebruiks- en kunstgietwerk liep tot 2001.
Tot het huttencomplex behoren de gieterij, het vormhuis, het walswerk, de machinefabriek en het administratiegebouw, en daarnaast de Hüttenschenke en het ijzermagazijn. Het vormhuis met de klok staat direct links vóór het gieterijgebouw wanneer je het terrein betreedt; het walswerk bestaat uit twee gebouwen. In de Hüttenschenke woonde in de tijd van het staatsbedrijf de kolenvoogd, die verantwoordelijk was voor de inkoop en opslag van de houtskool; de gieterijarbeiders kregen er ook hun bier, vandaar de naam. In het ijzermagazijn, het gebouw met de zuilen, werden de afgewerkte producten tot de verkoop opgeslagen. De vroegere kolenschuren waren vervallen en zijn afgebroken. Ook de Scholmwehrbrücke in het kuurpark van Bad Lauterberg hoort bij de Königshütte: daar takt de Hüttengraben af, die de hut van water voorziet – aanvankelijk voor de waterraderen, tegenwoordig voor de turbines. Sinds 1986 staat het complex onder monumentenzorg en in oktober 2014 werd het ingedeeld als cultuurmonument van nationale betekenis.
De Förderkreis Königshütte Bad Lauterberg e. V. (steunvereniging) werd in 1983 opgericht ter gelegenheid van het 250-jarig bestaan van de hut en richtte in 1997 in het voormalige proefhuis het Südharzer Eisenhüttenmuseum in. In dit vanwege het brandgevaar massief van steen opgetrokken gebouw werd ten tijde van de staatshut gecontroleerd hoeveel ijzer het aangevoerde erts bevatte. Het museum beslaat de benedenverdieping; op de bovenverdieping gebruikt de vereniging de ruimten en bouwt zij een vakbibliotheek over het thema ijzer op.
De tentoonstelling legt de ijzerproductie uit, in het algemeen en op de hutten van het keurvorstendom en latere koninkrijk Hannover. Te zien zijn een werkend model van het hoogovengebouw naar plattegronden uit 1736, een gietijzeren kachel uit eigen productie, monsters van erts, toeslagstoffen en houtskool en kunstgietwerk uit de 19e en het begin van de 20e eeuw, waaronder een ruiterstandbeeld van koning George V uit 1854 en bustes van Jérôme Bonaparte en zijn vrouw Catharina: in de napoleontische tijd behoorde het voormalige keurhannoveraanse landsdeel tot Jérômes koninkrijk Westfalen. Kaarten lichten het waterbeheer en de ongeveer 400 vroegere houtskoolmijlers in de zuidelijke Harz toe.
Hoogtepunten
- Industrieel monument van nationale betekenis
- Rondleiding over het huttenterrein met uitleg over de gebouwen
- Werkend model van de hoogoven naar plattegronden uit 1736
- Kunstgietwerk uit de 19e en het begin van de 20e eeuw
- Ruiterstandbeeld van koning George V uit 1854
- Bustes van koning Jérôme en koningin Catharina van Westfalen
- Opgericht
- 1997
- Beheerder
- Förderkreis Königshütte Bad Lauterberg e. V.
Toegangsprijzen & kortingen
De toegang is gratis.
Geen vast entreegeld; om een vrijwillige bijdrage voor het behoud van het complex wordt gevraagd.
Toegankelijkheid
- Deels rolstoeltoegankelijk
- Lift: geen informatie
- Aangepast toilet: geen informatie
- Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
- Hulphonden welkom: geen informatie
- Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
- Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
- Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
- Audiodescriptie: geen informatie
Het museumgebouw is met mobiele hellingen beperkt drempelvrij toegankelijk.
Kinderen & gezin
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
Bereikbaarheid & parkeren
Met de auto
Parkeerplaats aanwezig
Verzamelpunt voor de rondleidingen is de Hüttenbrunnen op het terrein van de Königshütte.
Route plannenService & horeca
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
Evenementen & zaalverhuur
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
Je bezoek plannen
| Rondleidingen | ja |
|---|---|
| Goed om te weten | De rondleiding (door vrijwilligers van de vereniging) begint met een wandeling over het terrein, waarbij de gebouwen, hun vroegere functie en de geschiedenis van de hut worden uitgelegd, en eindigt met een rondgang door het ijzerhuttenmuseum; voor de reguliere data is aanmelding niet nodig. De machinefabriek is momenteel wegens renovatie gesloten. Groepen en speciale rondleidingen melden zich telefonisch aan. QR-codes op de gebouwen van het terrein leiden per smartphone naar informatie over het betreffende gebouw op de website van de steunvereniging. De volgende rondleidingsdata kondigt de vereniging telkens kort van tevoren aan op haar Facebook-pagina „Königshütte Bad Lauterberg Industriedenkmal”, samen met een korte bijdrage over de geschiedenis van de hut. |
