Museumspoorlijn STAR

Over het museum

De lijn van Veendam via Stadskanaal naar Musselkanaal is een overblijfsel van het regionale spoornet dat begin 20e eeuw werd aangelegd door de Noordooster Locaal Spoorweg (NOLS) en de toenmalige spoorwegmaatschappij ‘Stadskanaal–Ter Apel–Rijksgrens’. Vanaf 1905 reden er reizigerstreinen naar Stadskanaal, dat zich met locdepot en draaischijf ontwikkelde tot knooppunt van de Veenkoloniën. Door de aanleg van betere wegen liep het vervoer terug: in 1953 reed de laatste reguliere reizigerstrein naar Groningen, in 1990 stopte ook het goederenvervoer.

Om de met sloop bedreigde lijn als industrieel monument te behouden, richtten vrijwilligers in juni 1992 de Stichting Stadskanaal Rail op. In 1994 nam de stichting materieel over van een opgeheven Zuid-Duitse museumspoorlijn en reed voor het eerst met eigen materieel; in hetzelfde jaar kwam stoomloc ‘Emma’ in dienst, later de in eigen beheer opgeknapte ‘Anna’. Vanaf 1995 waren er vaste dienstregelingen.

In de jaren daarna kwamen er een werkplaats (1997) en een stationsgebouw in Stadskanaal (1998), dat herinnert aan het vroegere NOLS-station. Een groot project dat vanaf 2004 met EU-geld werd gesteund, bracht de renovatie van de lijn, nieuwe haltes, de aankoop van station Veendam en een wagenloods met museum, kolenbunker, watertoren en seinhuis.

Tegenwoordig houden zo’n 150 vrijwilligers de museumspoorlijn draaiende, met meerdere stoom- en diesellocomotieven, waaronder oorlogslocs van de serie 52, en tientallen historische rijtuigen. Het kleine museum in de wagenloods vertelt de geschiedenis van de lijn en haar stations.

Hoogtepunten

• Stoomtreinritten tussen Stadskanaal en Veendam door de Veenkoloniën
• Stoomlocomotieven van de Duitse serie 52 (o.a. 52 8060 en 52 8082)
• Vuurloze loc 6326 uit 1913, volgens de spoorlijn de enige rijvaardige in zijn soort in Nederland
• Württembergse rijtuigen met houten banken uit 1905–1912 met barrijtuig
• Museum in de wagenloods met machinistenstoel om uit te proberen en filmzaal

Vaste collectie

• Museum Stadskanaal – Kleine tentoonstelling in de wagenloods bij het station over de geschiedenis van de lijn, haar vroegere stations en het tracé, met filmzaal en een machinistenstoel om uit te proberen.

Opgericht

1992

Beheerder

Stichting Stadskanaal Rail (STAR)

Toegangsprijzen & kortingen

Ritprijzen vanaf 12 jaar op normale (‘gele’ en ‘rode’) rijdagen; als normale prijs is het goedkoopste traject vermeld (enkele reis Stadskanaal–Nieuw-Buinen, alleen op rode rijdagen), de dagkaart kost € 19. Een bezoek aan het museum in Stadskanaal is gratis. Op speciale rijdagen en voor arrangementen gelden eigen prijzen. De Museumkaart is niet geldig. Honden reizen gratis mee. Kaartjes online (iDEAL, creditcard) of aan de loketten in Stadskanaal en Veendam (ook pinnen), bij de haltes bij de conducteur; zorg dat je minstens 30 minuten voor vertrek aanwezig bent. Houders van (gezins)jaarkaarten rijden mee, bij speciale ritten eventueel met reservering of bijbetaling.

Toegankelijkheid

• Rolstoeltoegankelijk
• Lift: geen informatie
• Aangepast toilet
• Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: geen informatie

Station Stadskanaal rolstoeltoegankelijk met toegankelijk toilet. Rolstoelgebruikers kunnen meerijden; het aantal plaatsen is beperkt, dus meld je vooraf per e-mail of op de rijdag ’s ochtends telefonisch aan (ook bij elektrische rolstoelen). De rolstoellift draagt tot 400 kg. Honden mogen gratis mee.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Gezinsrondleidingen & workshops
• Doe- en voelstations
• Kinderwagenvriendelijk

In oktober ‘Kindermaand’ met gezinsrijdagen en Teddyberendag (kinderen met een teddybeer reizen gratis, teddyberendokter in de trein), in maart Junior Rail Day en daarnaast Sinterklaas- en winterritten. Kinderwagens en rollators kunnen ingeklapt in de meeste rijtuigen worden neergezet. In het museum mogen kinderen op de machinistenstoel plaatsnemen; bij het station is een minitreinbaan.

Bereikbaarheid & parkeren

Voer in de navigatie postcode 9503 AD in, anders kom je makkelijk in Nieuw-Buinen uit. Fietsen kunnen tegen betaling mee in de trein.

Service & horeca

• Café
• Museumwinkel

Stationsrestauratie in de wachtkamer van station Stadskanaal op rijdagen (drankjes, ijs, snacks, lunch); in de meeste treinen rijdt een bar- of restauratierijtuig mee. Verkoop van souvenirs in station Stadskanaal. Meerdere keren per jaar culinaire ritten (stamppot-, diner-, pannenkoeken-, kerst- en oliebollenritten).

Evenementen & zaalverhuur

• Ruimtes te huur
• Privéfeesten
• Zakelijke evenementen
• Bruiloften / trouwceremonies

Chartertreinen met stoom- of diesellocomotief vanaf € 450, presentaties in de mediaruimte van de wagenloods, catering in de trein of in de stationsrestauratie; combinatie met een historische bus van het Nationaal Busmuseum mogelijk. Het stationsgebouw Stadskanaal is een trouwlocatie.

Je bezoek plannen