Stoomgemaal Halfweg

Over het museum

Het Stoomgemaal Halfweg werd in 1852 gebouwd, toen bij de drooglegging van het Haarlemmermeer ook de ontwatering van de Rijnlandse Boezem moest worden gewaarborgd. Het ontwerp is van P. Kock en J.A. Beijerinck; als boezemgemaal voerde het overtollig water af uit sloten, meren en ringvaarten. Oorspronkelijk werkte er één stoommachine van 100 pk; in 1888 vervingen twee machines van elk 150 pk (Begemann) de oude installatie, en de schepraden werden vergroot tot 7,5 meter diameter.

In 1923 volgde de laatste grote uitbreiding: een stoommachine van 500 pk van Stork uit Hengelo en nieuwe waterpijpketels zorgden ervoor dat de schepraden 1.500 kubieke meter water per minuut in beweging brachten. Tot 1977 bleef het gemaal in bedrijf; daarna nam een modern schepwerk in het westelijke havengebied van Amsterdam het over. Omdat het oude gebouw de watertoevoer in de weg stond, dreigde de sloop; een groep technik- en geschiedenisliefhebbers voorkwam die. Sinds oktober 1983 is het gemaal een rijksmonument.

Vandaag houdt de Stichting Vrienden Stoomgemaal Halfweg de installatie met vrijwilligers draaiende. Op de stoomdagen wordt de ketel met kolen gestookt, werkt de machine, en zien bezoekers de machinekamer, het ketelhuis en de zes enorme schepraden. Naast de originele installatie staan modelstoommachines en gerestaureerde industriële stoommachines. In 2024 werd de eerste fase van een grote restauratie van het machinegebouw afgerond.

Hoogtepunten

• Oudste en grootste nog werkende schepradstoomgemaal ter wereld
• Stork-stoommachine uit 1923 met 500 pk, op stoomdagen op kolen gestookt
• Zes grote schepraden die 1.500 m³ water per minuut in beweging brengen
• Modelstoommachines en gerestaureerde industriële stoommachines in bedrijf
• Audiotour in het Nederlands en Engels, rally en stoomdiploma voor kinderen

Vaste collectie

• Originale Dampfanlage mit Maschinenraum und Schaufelrädern – De stoommachine van 500 pk uit 1923, het ketelhuis en de zes schepraden; op stoomdagen is alles in bedrijf.
• Modell- und Industriedampfmaschinen – Naast de originele installatie draaien op stoomdagen gerestaureerde bedrijfsstoommachines en modellen.

Beheerder

Stichting Vrienden Stoomgemaal Halfweg

Toegangsprijzen & kortingen

Gratis toegang: Tag der Mühlen und Pumpwerke (mei) en Tag des offenen Denkmals (september)

Donateurs hebben gratis toegang (2 volwassenen en 2 kinderen vanaf € 30 schenking). De Museumkaart geldt niet. Alleen betalen met pinpas, geen contant geld. Voor groepen, trouwerijen en rondleidingen buiten de stoomdagen gelden eigen tarieven (aanvragen via formulier).

Toegankelijkheid

• Deels rolstoeltoegankelijk
• Lift: geen informatie
• Aangepast toilet: geen informatie
• Gehandicaptenparkeerplaats: niet aanwezig
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: geen informatie

Het museum is voor goed ter been zijnde bezoekers grotendeels toegankelijk; de machinekamer is smal, enkele doorgangen zijn nauw, en naar de schepradbehuizingen leidt een hoge trede die voor mensen met een beperking moeilijk te bereiken is. Er is geen invalidenparkeerplaats; na aanvraag per e-mail wordt een plek voor de ingang gereserveerd. Honden zijn op stoomdagen niet toegestaan (hete oppervlakken, draaiende machines); gecertificeerde assistentiehonden zijn welkom.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour

Voor kinderen is er een rally, foto-bingo, een spannend luister- en kijkverhaal („Help, de kolen zijn gestolen!“) en op stoomdagen een stoomdiploma.

Bereikbaarheid & parkeren

Niet alle navigatiesystemen kennen de Haarlemmermeerstraat 4; als bestemming kan Haarlemmermeerstraat 21 worden ingevoerd.

Service & horeca

Bij de receptie zijn koffie, thee en andere dranken verkrijgbaar (alleen digitaal betalen). Lunch of diner is te krijgen in de buurt: Brasserie Het Gemaal. Het boek „Halfweg onder Stoom“ is bij de kassa verkrijgbaar.

Evenementen & zaalverhuur

• Ruimtes te huur
• Privéfeesten
• Zakelijke evenementen
• Bruiloften / trouwceremonies

Tot 100 personen.

Officiële trouwlocatie van de gemeente Haarlemmermeer; het ketelhuis biedt plaats aan maximaal 100 personen en is geschikt voor recepties, vergaderingen en bedrijfsfeesten. Audio-/videotechniek en wifi zijn gratis. Catering via externe aanbieders; groepsbezoek alleen buiten de stoomdagen.

Je bezoek plannen