Muzeum-Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie

O muzeum

Pomysł założenia muzeum pojawił się w 1919 roku, kiedy etnograf i działacz społeczny Adam Chętnik kupił zaniedbany teren po miejskiej cegielni na wysokim brzegu Narwi. Przez kilka lat własnym sumptem wyrównywał grunt i sadził drzewa. W 1923 roku stanął pierwszy obiekt, czyli przeniesiony drewniany budynek przystosowany do celów wystawienniczych. Placówka została otwarta 19 czerwca 1927 roku jako zakład Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i miała już ponad dwa tysiące eksponatów.

Zbiory obejmowały głównie etnografię i przyrodę. W czasie II wojny światowej muzeum zostało całkowicie zniszczone, ocalało tylko kilka przedmiotów, między innymi dwa odcinki drzew bartnych. Odbudowa rozpoczęła się w latach pięćdziesiątych: w 1958 roku wystawę kurpiowskiej zagrody z Łomży przeniesiono do Nowogrodu i stała się ona podstawą nowego skansenu, oddziału muzeum łomżyńskiego. Chętnik wspierał odbudowę bez wynagrodzenia.

Dziś na obszarze około 3,5 hektara stoją zagrody, chaty, spichlerze, wiatrak, kuźnia, olejarnia, karczma i inne obiekty z Kurpiowszczyzny, a w najstarszej części działa dział bartnictwa. Układ skansenu nie odtwarza wsi, lecz pokazuje charakterystyczną zabudowę w miniaturze. Od 1 czerwca 2022 roku muzeum podlega samorządowi województwa podlaskiego.

Warto zobaczyć

• Plac Bartny z przekrojami wielusetletnich drzew bartnych
• Dwór z Brzózki z wystawą „Adam Chętnik. Życie i dzieło”
• Zagrody kurpiowskie z Myszyńca, Kadzidła, Gawrychów i Baranowa
• Chata z Witowego Mostu z podcieniem, w której gościł Czesław Miłosz
• Wiatrak z Plewek, kuźnia i olejarnia
• Rekonstrukcja karczmy z Dylewa

Wystawy stałe

• Adam Chętnik. Życie i dzieło – Wystawa w dworze z Brzózki poświęcona założycielowi skansenu, jego pracy etnograficznej i muzealnej.
• Zabudowa kurpiowska na wolnym powietrzu – Trasa zwiedzania przez zagrody, chaty, spichlerze, wiatrak, kuźnię, olejarnię i karczmę z Kurpiowszczyzny.

Założono

1927

Organizator

Samorząd Województwa Podlaskiego

Ceny biletów i zniżki

Wstęp wolny: Wystawy stałe są bezpłatne w dniu wyznaczonym przez dyrektora; w październiku 2026 roku były to poniedziałki 5, 12, 19 i 26 października.

W bezpłatne dni dostępne są wyłącznie wystawy stałe, bez przewodnika. Okazjonalnie sprzedawane są także bilety w cenie 1, 3, 5 lub 7 zł. Zwiedzanie z przewodnikiem rozpoczyna się o pełnych godzinach.

Dostępność

• Dostosowane do wózków: brak
• Winda: brak
• Toaleta dla osób z niepełnosprawnościami: brak
• Miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami: brak informacji
• Psy asystujące mile widziane
• Modele dotykowe / oferta dotykowa: brak informacji
• Oprowadzanie w języku migowym: brak informacji
• Materiały w tekście łatwym do czytania (ETR): brak informacji
• Audiodeskrypcja: brak informacji

Na terenie nie ma windy ani podjazdów. Do kasy prowadzi około 120 kamiennych schodów; osoby na wózkach mogą wjechać od strony rzeki po wcześniejszym uzgodnieniu. Większość budynków ma progi lub stopnie. Toaleta nie jest przystosowana: ma trzy stopnie, wąskie drzwi i próg. Dozwolony jest wstęp z psem asystującym lub przewodnikiem, a osoby z niepełnosprawnościami mogą zwiedzać z opiekunem. Wnętrza bywają słabo oświetlone, a większość obiektów można oglądać wyłącznie z zewnątrz.

Dzieci i rodziny

• Oprowadzanie i warsztaty dla rodzin

W weekendy odbywają się płatne warsztaty z twórcami ludowymi, na przykład z pieczywa obrzędowego, wycinanki, wikliniarstwa, koronkarstwa i garncarstwa. Muzeum ma też ofertę edukacyjną dla grup.

Dojazd i parking

Muzeum leży na wzgórzu nad Narwią. Dojazd z innych miejscowości najlepiej uzgodnić z muzeum, ponieważ strona nie podaje połączeń komunikacji publicznej.

Usługi i gastronomia

• Sklep muzealny

Kasa i sklepik z pamiątkami mieszczą się w dworze z Brzózki.

Wydarzenia i wynajem sal

Muzeum nie opublikowało informacji na ten temat.

Zaplanuj wizytę