
Gedenkstätte Geschlossener Jugendwerkhof Torgau
Gedenkplaats op de plek van de enige Geschlossener Jugendwerkhof (gesloten jeugdwerkhuis) van de DDR, met een vaste tentoonstelling over repressieve tehuisopvoeding; toegang gratis.
Afzonderlijke secties tonen
Over het museum
Het gebouw aan het Torgause Fischerdörfchen werd in 1901 gebouwd als militaire arrestantenanstalt en diende daarna lange tijd als gevangenis, in 1945 ook als voorlopig detentiecentrum van de Sovjet-geheime dienst en van 1952 tot 1963 als jeugdgevangenis. In mei 1964 trok het Geschlossener Jugendwerkhof erin, officieel de enige gesloten instelling van de DDR-jeugdzorg. Het viel rechtstreeks onder het ministerie van Volksbildung (volksonderwijs); men werd er opgenomen zonder rechterlijk vonnis.
Tot de opheffing in november 1989 doorliepen meer dan 4.000 jongeren de instelling. Achter muren, tralies en wachttorens moesten zij door drill, arrest, dwangsport en arbeid worden gebroken en “heropgevoed”. Een onderzoekscommissie stelde in 1990 vast dat de omstandigheden in veel opzichten harder waren dan in de strafgevangenissen.
Na de verkoop van het terrein en de verbouwing tot woningen werd het vroegere administratiegebouw als monument beschermd. De in 1996 opgerichte initiatiefgroep Geschlossener Jugendwerkhof Torgau richtte er in 1998 een herinnerings- en ontmoetingsplaats in. Op een eerste vaste tentoonstelling uit 2003 volgde in 2009 de huidige expositie, die in 2024 grondig is herzien en nu ook seksueel geweld in DDR-tehuizen behandelt. De gedenkplaats adviseert voormalige tehuiskinderen, verzamelt getuigenverslagen en toont reizende tentoonstellingen, waaronder de mobiele BLACKBOX HEIMERZIEHUNG. Zij wordt mede gefinancierd door de Stiftung Sächsische Gedenkstätten.
Zwaartepunten
- Authentieke plek met arrest- en donkercellenvleugel
- Inzage in speciale dossiers en biografieën van voormalige bewoners
- Portretkamer die de betrokkenen een stem en een gezicht geeft
- Tweetalige vaste tentoonstelling (Duits/Engels), in 2024 opnieuw ingericht
- Getuigengesprekken en projectdagen voor schoolklassen
Vaste collectie
- „Ich bin als Mensch geboren und will als Mensch hier raus!“ Der Geschlossene Jugendwerkhof Torgau im Erziehungssystem der DDR – De in 2009 geopende en in november 2024 opnieuw ingerichte tentoonstelling legt op meer dan 170 m² het systeem van de DDR-speciale tehuizen en het dagelijks leven in het Geschlossener Jugendwerkhof uit. Speciale dossiers, biografieën, luisterposten en een portretkamer stellen de betrokkenen centraal; één hoofdstuk kijkt naar repressieve tehuisopvoeding in Europa.
- Opgericht
- 1998
- Beheerder
- Initiativgruppe Geschlossener Jugendwerkhof Torgau e. V.
- Directie
- Manuela Rummel
Toegangsprijzen & kortingen
De toegang is gratis.
| Kinderen & jongeren | –Toegang voor iedereen gratis; een bezoek wordt vanaf 14 jaar of vanaf klas 9 aanbevolen. |
|---|---|
| Senioren | –Toegang voor iedereen gratis. |
| Mensen met een beperking | –Toegang voor iedereen gratis. |
| Studenten | –Toegang voor iedereen gratis. |
| Groepen | –Rondleidingen (ca. 2 uur) € 50 per groep tot 30 personen, € 70 tot 50 personen; projectdagen (2–5 uur) € 80 resp. € 100. Aanmelding vereist; Saksische scholen kunnen een subsidie van de Landesservicestelle „Lernorte des Erinnerns und Gedenkens“ gebruiken. |
| Gezinnen | –Toegang voor iedereen gratis. |
Een bezoek aan de vaste tentoonstelling is gratis; alleen educatieve programma's voor groepen zijn betaald.
Reserveren: niet nodig – kaartjes aan de kassa
Museumpassen & citycards
Toegankelijkheid
- Deels rolstoeltoegankelijk
- Lift: niet aanwezig
- Aangepast toilet: geen informatie
- Gehandicaptenparkeerplaats: geen informatie
- Hulphonden welkom: geen informatie
- Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
- Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
- Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
- Audiodescriptie: geen informatie
Monumentaal gebouw, slechts beperkt toegankelijk: de toegang tot de vaste tentoonstelling loopt via drie lage traptreden; een tentoonstellingsruimte op de eerste verdieping heeft geen lift. Zitgelegenheden in de tentoonstelling. Educatieve programma's worden op verzoek aangepast voor dove, blinde en slechtziende mensen en voor mensen met leer- of verstandelijke beperkingen.
Kinderen & gezin
Beperkt geschikt voor kinderenAanbevolen vanaf 14 jaar
| Bezoekduur | ca. 45 min. |
|---|
De gedenkplaats raadt een bezoek aan vanaf 14 jaar of vanaf klas 9.
Bereikbaarheid & parkeren
Met de auto
Parkeerplaats aanwezig
Af en toe parkeergelegenheid direct voor het gebouw; openbare parkeerplaats „Unter der Elbbrücke“ in de directe omgeving.
Adres & contact
Gedenkstätte Geschlossener Jugendwerkhof TorgauFischerdörfchen 15
04860 Torgau
Saksen, Duitsland
Service & horeca
- Museumwinkel
Publicaties uit de reeks „Auf Biegen und Brechen“ zijn verkrijgbaar bij de tentoonstellingsbegeleiding.
Evenementen & zaalverhuur
Het museum heeft hierover geen informatie gepubliceerd.
Je bezoek plannen
| Rondleidingen | ja · duur ca. 2 uur |
|---|---|
| Audiotour | ja |
| Aanbod voor scholen | ja |
| Fotograferen | Fotograferen toegestaan, behalve in de ruimte met de speciale dossiers. |
| Goed om te weten | Individuele bezoekers kunnen zich niet bij een groepsrondleiding aansluiten. Rondleidingen, project- en seminardagen en getuigengesprekken uitsluitend voor aangemelde groepen, in het Duits en Engels; de capaciteit voor 2026 is grotendeels volgeboekt. Audiogids voor de eigen smartphone en een virtuele rondgang op de website. De jeugdherberg Torgau ligt vlakbij. |
Bezoekerservaringen
Ervaringen laden …





