Zuiderzeemuseum

Actuele tentoonstellingen

Over het museum

De aanleiding was de Afsluitdijk: toen de Zuiderzee in 1932 het IJsselmeer werd en daarmee een hele leefwereld van visserij, zeehandel en klederdrachten dreigde te verdwijnen, begon men de sporen daarvan te verzamelen. In 1948 werd het Zuiderzeemuseum opgericht als rijksmuseum en in 1950 opende in Enkhuizen het binnenmuseum, dat nu Schathuys heet. Het beslaat een reeks historische gebouwen aan de Wierdijk, waaronder een voormalig pakhuis van de Oost-Indische Compagnie; enkele pakhuizen werden steen voor steen vanuit de stad hierheen verplaatst.

Vanaf eind jaren 1960 verrees op een voormalig opslagterrein van de Zuiderzeewerken het openluchtmuseum. Tot 1983 werden meer dan 140 woonhuizen, werkplaatsen, een kerk, winkels en vissershuizen uit plaatsen rond de voormalige Zuiderzee afgebroken en weer opgebouwd tot buurten die gebaseerd zijn op echte plattegronden – zoals een straat uit Harderwijk of een haven naar het voorbeeld van Marken. Koningin Beatrix opende het dorp in 1983 en een jaar later werd het museum uitgeroepen tot Europees Museum van het Jaar.

't Zuiderzeedorp toont het dagelijks leven tussen ongeveer 1880 en 1930, met ambachtslieden zoals de smid, touwslager, mandenmaker en visroker en met acteurs die bewoners van toen spelen. Het Schathuys bewaart klederdrachten, beschilderde meubels, gereedschap, kaarten en kunst en heeft de grootste scheepscollectie van alle Nederlandse musea. In 2025 trok het museum voor het eerst sinds 1999 weer meer dan 300.000 bezoekers.

Hoogtepunten

• 't Zuiderzeedorp met meer dan 140 verplaatste huizen uit plaatsen rond de voormalige Zuiderzee
• Overtocht met de museumboot over het IJsselmeer naar het dorp
• Ambachtslieden aan het werk: smid, touwslager, mandenmaker, visroker, zeilmaker
• Schepenhal met de grootste scheepscollectie van de Nederlandse musea
• Vaste tentoonstelling ‘Zee vol verhalen’ met klederdrachten en beschilderde meubels
• Activiteiten voor kinderen zoals de verkleedkist, een schoolklas van vroeger en de raadseltocht ‘Mysterie van het Schathuys’

Vaste collectie

• Zee vol verhalen – Hoofdtentoonstelling in het Schathuys over het leven aan de voormalige Zuiderzee, met klederdrachten, beschilderde meubels, gebruiksvoorwerpen, kaarten en kunst, met audiotour en kinderroute.
• Schepenhal – Hal met de belangrijkste historische houten schepen uit de grootste scheepscollectie van de Nederlandse musea, te bekijken vanaf loopbruggen.
• 't Zuiderzeedorp – Openluchtdorp met meer dan 140 verplaatste gebouwen, ambachtsdemonstraties en acteurs, dat het dagelijks leven rond 1880–1930 laat zien (seizoensgebonden geopend).

Opgericht

1950

Directie

Stephan Warnik

Toegangsprijzen & kortingen

Eén ticket geldt voor het Schathuys en 't Zuiderzeedorp (inclusief museumboot). Gratis met Museumkaart; ook met VriendenLoterij VIP-KAART, I amsterdam City Card, Rembrandtkaart en ICOM-kaart. Online tickets zijn goedkoper en kosteloos om te boeken, maar niet te annuleren. Vanaf 26 oktober 2026 worden alleen tickets voor het Schathuys verkocht (wintertarief in de ticketshop).

Toegankelijkheid

• Deels rolstoeltoegankelijk
• Lift
• Aangepast toilet
• Gehandicaptenparkeerplaats
• Hulphonden welkom
• Tastmodellen / voelbare objecten: geen informatie
• Rondleidingen in gebarentaal: geen informatie
• Informatie in eenvoudige taal: geen informatie
• Audiodescriptie: geen informatie

't Zuiderzeedorp is grotendeels toegankelijk met een rolstoel, maar de historische straatjes en huizen niet overal; aan de kassa is een plattegrond met een rolstoelvriendelijke route verkrijgbaar. In het Schathuys ontsluiten liften (130 × 250 cm) alle tentoonstellingsruimtes en bij enkele trappen zijn traplifts. De museumboot is gelijkvloers en biedt plaats aan vijf rolstoelen. Leenrolstoelen in beperkte aantallen. Invalidenparkeerplaatsen bij het Entreepaviljoen (100 m van de ingang), aan de Compagniestraat 2 en naast het Schathuys (150 m tot de ingang); met een gehandicaptenparkeerkaart parkeren in de hele binnenstad. Rustigere bezoektijden: doordeweeks en vóór 12.00 uur.

Kinderen & gezin

Erg geschikt voor kinderen & gezinnen

• Gezinsrondleidingen & workshops
• Speurtocht, doeboekje of kinderaudiotour
• Doe- en voelstations
• Kinderfeestjes

In het dorp oude spelletjes op het schoolplein, een verkleedkist met kinderklederdrachten, klompenbootjes knutselen (weekenden, feestdagen, vakanties), stickerzoektocht ‘Beestenboel’ en springtouwen bij de touwslager. In het Schathuys een interactieve tour met de pratende meeuw Marretje, kindertentoonstelling ‘Zee vol verhalen junior’, een schattenjacht, het raadselspel ‘Mysterie van het Schathuys’, een bouwstudio en op woensdagen in de vakanties ‘Makerij Junior’. Familierondleiding en kinderfeestjes (4–7 en 7–10 jaar) te boeken. In de herfstvakantie 2026 (10–25 oktober) een oud-Hollandse kermis.

Bereikbaarheid & parkeren

Volg de ANWB-borden ‘Zuiderzeemuseum’; navigatieadres Sluisweg 1, Enkhuizen. De boot vaart in het hoogseizoen (4 juli – 16 augustus en 10–25 oktober) elke 15 minuten, verder ongeveer elke 20 minuten, via het station Enkhuizen; laatste terugvaart 17.30 uur. Met een eigen boot alleen via de passantenregeling in de Marker Haven, anders in de Compagnieshaven of de stadshaven.

Service & horeca

• Café
• Restaurant
• Museumwinkel

Zelfbedieningsrestaurant Het Amsterdamse Huis (dagelijks 10.00–16.30 uur), Café Hindeloopen aan de dijk (wisselende openingstijden), ‘Friet & ijs’ in weekenden en vakanties en het museumcafé in het Schathuys (dagelijks 10.00–16.30 uur). Museumwinkel. Huisdieren niet toegestaan (alleen blindengeleide- en hulphonden); steppen en loopfietsjes zijn op het terrein niet toegestaan.

Evenementen & zaalverhuur

• Ruimtes te huur
• Privéfeesten
• Zakelijke evenementen
• Bruiloften / trouwceremonies

Trouwen en feesten op verschillende plekken op het terrein (onder meer Peperhuis, Café Hindeloopen, Koffiehuis Hoorn, Wieringer Kapel, Amsterdamse Huis), voordeligere trouwtarieven op maandag t/m woensdag. Voor bedrijven vergaderzalen, bedrijfsuitjes, teambuilding en klantevenementen.

Je bezoek plannen